Brahma Purana — Brahmatirtha, Rudratirtha, and Sauryatirtha: The Sanctification of Brahma’s Severed Fifth Head, Shloka 10
Devanagari script
ततः सुरेशः संतुष्टो देवानां कार्यसिद्धये लोकानाम् उपकारार्थं तथेत्य् आह सुरान् प्रति //
Translation
یہ دسواں شلوک ہے—دھرم پر قائم رہ کر انسان اعلیٰ ترین سکون پاتا ہے اور آخرکار موکش کو پہنچتا ہے۔
Word by Word
tataḥthen/thereupon
tataḥ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (Avyaya), अव्यय-प्रकारः: क्रियाविशेषण (adverb)
sureśaḥlord of the gods (Indra)
sureśaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsura + īśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुषः (genitive tatpurusha) ‘सुराणाम् ईशः’
saṃtuṣṭaḥsatisfied/pleased
saṃtuṣṭaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsam + √tuṣ (तुष्) (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle), क्त-प्रत्यय (kta), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
devānāmof the gods
devānām:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)
kārya-siddhayefor the accomplishment of the task
kārya-siddhaye:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootkārya + siddhi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘कार्यस्य सिद्धिः’
lokānāmof the worlds/people
lokānām:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
upakāra-arthamfor the purpose of helping
upakāra-artham:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeNoun
Rootupakāra + artha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘उपकारस्य अर्थः’ (purpose)
tathāso/thus
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारः: क्रियाविशेषण (adverb)
itithus (quoting)
iti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्य-समाप्ति/उद्धरण-सूचक (quotative particle)
āhasaid/spoke
āha:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√ah (अह्) (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
surānto the gods
surān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsura (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
pratitowards/to
prati:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeIndeclinable
Rootprati (अव्यय)
Formअव्यय; उपसर्ग/पूर्वसर्ग-निपातः, अर्थे: प्रति = towards/with regard to
Speaker
Indra (Sureśa) speaking to the gods