Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

Kṛṣṇa Teases Rukmiṇī; Her Devotional Reply and the Lord’s Assurance

तस्मिनन्तर्गृहे भ्राजन्मुक्तादामविलम्बिना । विराजिते वितानेन दीपैर्मणिमयैरपि ॥ ३ ॥ मल्लिकादामभि: पुष्पैर्द्विरेफकुलनादिते । जालरन्ध्रप्रविष्टैश्च गोभिश्चन्द्रमसोऽमलै: ॥ ४ ॥ पारिजातवनामोदवायुनोद्यानशालिना । धूपैरगुरुजै राजन् जालरन्ध्रविनिर्गतै: ॥ ५ ॥ पय:फेननिभे शुभ्रे पर्यङ्के कशिपूत्तमे । उपतस्थे सुखासीनं जगतामीश्वरं पतिम् ॥ ६ ॥

tasmin antar-gṛhe bhrājan- muktā-dāma-vilambinā virājite vitānena dīpair maṇi-mayair api

رُکمِنی کے اندرونی محل میں موتیوں کی چمکتی لڑیوں سے لٹکا ہوا چھجا اور جواہراتی چراغوں کی روشنی تھی۔ چنبیلی وغیرہ کے ہاروں پر بھنوروں کی گونج تھی، اور جالی دار کھڑکیوں کے سوراخوں سے چاند کی پاکیزہ کرنیں اندر اترتی تھیں۔ اے بادشاہ، انہی سوراخوں سے باہر نکلتی اگرو کی دھونی اور پاریجات کے باغ کی خوشبو لاتی ہوا نے کمرے کو باغ سا بنا دیا۔ وہاں ملائی جیسے سفید نرم بستر پر آرام سے تشریف فرما جگت کے ایشور شوہر کی رانی نے خدمت کی۔

tasminin that
tasmin:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormSarvanāma (सर्वनाम), Neuter/Masculine (नपुंसक/पुं), Locative (सप्तमी/7), Singular (एकवचन)
antaḥ-gṛhein the inner chamber
antaḥ-gṛhe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootantaḥ (अव्यय) + gṛha (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (सप्तमी/7), Singular (एकवचन); avyayībhāva: antaḥ + gṛha = inner apartment
bhrājatshining
bhrājat:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhrāj (धातु)
FormŚatṛ-pratyaya present active participle (शतृ/वर्तमानकृदन्त), Neuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (सप्तमी/7), Singular (एकवचन); agreeing with antaḥ-gṛhe
muktā-dāma-vilambināwith (a canopy) having hanging pearl-garlands
muktā-dāma-vilambinā:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootmuktā (प्रातिपदिक) + dāman (प्रातिपदिक) + vilambin (प्रातिपदिक)
FormInstrumental (तृतीया/3), Singular (एकवचन); tatpuruṣa: muktā-dāma = pearl-garland; muktā-dāma-vilambin = having hanging pearl-garlands; agreeing with vitānena
virājiteadorned/bright
virājite:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-rāj (धातु)
FormKta-pratyaya past passive participle (क्त/भूतकर्मणि कृदन्त), Neuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (सप्तमी/7), Singular (एकवचन); agreeing with antaḥ-gṛhe; sense: ‘adorned/illuminated’
vitānenaby/with a canopy
vitānena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootvitāna (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Instrumental (तृतीया/3), Singular (एकवचन)
dīpaiḥwith lamps
dīpaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootdīpa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (तृतीया/3), Plural (बहुवचन)
maṇi-mayaiḥgem-made
maṇi-mayaiḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmaṇi (प्रातिपदिक) + maya (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (तृतीया/3), Plural (बहुवचन); tatpuruṣa: maṇi-maya = made of gems; agreeing with dīpaiḥ
apialso/even
api:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormNipāta (निपात), additive/emphatic particle

According to Śrīla Śrīdhara Svāmī, Rukmiṇī’s palace was quite famous then, as now, and these descriptions give a glimpse into its opulence. Śrīla Viśvanātha Cakravartī adds that the word amalaiḥ in this verse may also be read aruṇaiḥ, which would indicate that when this pastime took place the moon had just risen, bathing the entire palace in beautiful ruddy moonshine.

K
Kṛṣṇa
R
Rukmiṇī

FAQs

This verse depicts the inner chamber adorned with pearl garlands, jeweled lamps, and a canopy—showing divine opulence as part of Kṛṣṇa’s royal pastimes in Dvārakā.

Śukadeva Gosvāmī narrates these details to King Parīkṣit while recounting Kṛṣṇa’s līlā with Queen Rukmiṇī.

Offer beauty and cleanliness in one’s home or altar as devotion—seeing refinement not as vanity, but as loving service when centered on the Lord.