Jarāsandha’s Siege of Mathurā, Kṛṣṇa-Balarāma’s Victory, and the Founding of Dvārakā amid Kālayavana’s Threat
दृश्यते यत्र हि त्वाष्ट्रं विज्ञानं शिल्पनैपुणम् । रथ्याचत्वरवीथीभिर्यथावास्तु विनिर्मितम् ॥ ५० ॥ सुरद्रुमलतोद्यानविचित्रोपवनान्वितम् । हेमशृङ्गैर्दिविस्पृग्भि: स्फटिकाट्टालगोपुरै: ॥ ५१ ॥ राजतारकुटै: कोष्ठैर्हेमकुम्भैरलङ्कृतै: । रत्नकूतैर्गृहैर्हेमैर्महामारकत स्थलै: ॥ ५२ ॥ वास्तोष्पतीनां च गृहैर्वल्लभीभिश्च निर्मितम् । चातुर्वर्ण्यजनाकीर्णं यदुदेवगृहोल्लसत् ॥ ५३ ॥
dṛśyate yatra hi tvāṣṭraṁ vijñānaṁ śilpa-naipuṇam rathyā-catvara-vīthībhir yathā-vāstu vinirmitam
اس شہر کی تعمیر میں وِشوکرمَا کا پورا علمی شعور اور فنِ تعمیر کی مہارت نمایاں تھی۔ کشادہ شاہراہیں، چوک اور بازار کی گلیاں واسو کے مطابق ترتیب دی گئی تھیں؛ دیولोक کے درختوں اور بیلوں سے بھرے باغات اور رنگا رنگ گلشن آراستہ تھے۔ آسمان کو چھوتے سونے کے شिखروں والے گوپور اور س्फٹک کی بلند عمارتیں جگمگاتی تھیں۔ چاندی اور پیتل کے گودام و خزانے؛ گھروں کی چھتوں پر جواہراتی کُوٹ، سامنے سونے کے کُمبھ، اور فرش میں عظیم زمرد جڑے تھے۔ ہر گھر کے ساتھ پہرے کی برج اور گھریلو دیوتا کا مندر تھا۔ چاروں ورنوں کے لوگوں سے بھرا وہ نگر، یدودیو شری کرشن کے محلوں سے خاص طور پر درخشاں تھا۔
Śrīla Śrīdhara Svāmī explains that the state highways ( rathyāḥ ) were in front and the secondary roads ( vīthyaḥ ) behind, and between them were courtyards ( catvarāṇi ). Within these courtyards were surrounding walls, and within the walls stood golden residences, atop which shone crystal watchtowers crowned with golden pots. Thus the buildings were multistoried. The word vāstu indicates that the houses and buildings were constructed on ample plots of land, with plenty of room for green areas.