Shloka 36

The Killing of Cāṇūra, Muṣṭika, and Kaṁsa; Liberation and Restoration of Dharma in Mathurā

Devanagari script

तं खड्‌गपाणिं विचरन्तमाशुश्येनं यथा दक्षिणसव्यमम्बरे । समग्रहीद् दुर्विषहोग्रतेजायथोरगं तार्क्ष्यसुत: प्रसह्य ॥ ३६ ॥

Transliteration

taṁ khaḍga-pāṇiṁ vicarantam āśu śyenaṁ yathā dakṣiṇa-savyam ambare samagrahīd durviṣahogra-tejā yathoragaṁ tārkṣya-sutaḥ prasahya

Translation

ہاتھ میں تلوار لیے کَنس آسمان میں باز کی طرح دائیں بائیں تیزی سے گھوم رہا تھا؛ مگر ناقابلِ مزاحمت، سخت جلال والے شری کرشن نے اسے زور سے پکڑ لیا، جیسے تارکشیہ کا پتر سانپ کو دبوچ لے۔

Synonyms

• तम्: him
• तम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन

• खड्ग-पाणिम्: (him) with a sword in hand
• खड्ग-पाणिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: खड्ग (प्रातिपदिक) + पाणि (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (खड्गः यस्य पाणौ); पुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; तम् इति विशेषण

• विचरन्तम्: moving about
• विचरन्तम्: Karma (कर्म)
• Type: Verb
• Root: वि+चर् (धातु) → विचरन्त् (कृदन्त प्रातिपदिक)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; द्वितीया एकवचन, पुंलिङ्ग

• आशु: quickly
• आशु: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: आशु (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• श्येनम्: a hawk
• श्येनम्: Upamāna (उपमान)
• Type: Noun
• Root: श्येन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; उपमान (object of comparison)

• यथा: as, like
• यथा: Upamā-dyotaka (उपमा-द्योतक)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: उपमा-प्रदर्शक अव्यय (comparative particle)

• दक्षिण-सव्यम्: to the right and left
• दक्षिण-सव्यम्: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दक्षिण (प्रातिपदिक) + सव्य (प्रातिपदिक)
• Form: द्वन्द्वसमास (दक्षिणं च सव्यं च); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (directional)

• अम्बरे: in the sky
• अम्बरे: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अम्बर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th), एकवचन

• समग्रहीत्: seized, caught
• समग्रहीत्: Kriyā (मुख्यक्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्+ग्रह् (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect); परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; छान्दस/वैदिक रूप: समग्रहीत् = समग्रहीत्/समग्रहीत् (समगृह्णात् इत्यर्थे)

• दुर्विषह-उग्र-तेजाः: of unbearable, fierce splendor
• दुर्विषह-उग्र-तेजाः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: दुर्विषह (प्रातिपदिक) + उग्र (प्रातिपदिक) + तेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: बहुपद-कर्मधारय/तत्पुरुष-समास (दुर्विषहं च उग्रं च तेजः यस्य); पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तृविशेषण (of तārkṣya-sutaḥ)

• यथा: as
• यथा: Upamā-dyotaka (उपमा-द्योतक)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: उपमा-प्रदर्शक अव्यय

• उरगम्: a serpent
• उरगम्: Upamāna (उपमान)
• Type: Noun
• Root: उरग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; उपमेय-उपमान-सम्बन्धे उपमान

• तार्क्ष्य-सुतः: the son of Tārkṣya (Garuḍa)
• तार्क्ष्य-सुतः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तार्क्ष्य (प्रातिपदिक) + सुत (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (तार्क्ष्यस्य सुतः); पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन

• प्रसह्य: forcibly
• प्रसह्य: Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र+सह् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund)

Characters & Entities

• Śrī Kṛṣṇa
• Kaṁsa

FAQs

What does the Srimad Bhagavatam say about how Krishna defeats Kaṁsa?

This verse portrays Kṛṣṇa’s effortless supremacy: even as Kaṁsa rapidly maneuvers with sword in hand, Kṛṣṇa suddenly seizes him with irresistible divine power, like Garuḍa overpowering a serpent.

Why is Kaṁsa compared to a serpent and Krishna to Garuḍa in Bhagavatam?

The imagery highlights the natural dominance of the Lord over evil: as Garuḍa instinctively overpowers snakes, Kṛṣṇa’s spiritual potency overwhelms Kaṁsa’s demonic strength and fear-driven aggression.

Practical application of Krishna’s ‘unbearable power’ in modern life?

For a devotee, it teaches confidence in divine protection: cultivate steady bhakti and integrity, and face fear and oppression knowing that the Supreme can swiftly remove obstacles when the time is right.