Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

The Killing of Cāṇūra, Muṣṭika, and Kaṁsa; Liberation and Restoration of Dharma in Mathurā

तथैव मुष्टिक: पूर्वं स्वमुष्ट्याभिहतेन वै । बलभद्रेण बलिना तलेनाभिहतो भृशम् ॥ २४ ॥ प्रवेपित: स रुधिरमुद्वमन् मुखतोऽर्दित: । व्यसु: पपातोर्व्युपस्थे वाताहत इवाङ्‍‍‍‍‍घ्रिप: ॥ २५ ॥

tathaiva muṣṭikaḥ pūrvaṁ sva-muṣṭyābhihatena vai balabhadreṇa balinā talenābhihato bhṛśam

بلرام کی ہتھیلی کے وار سے وہ دیو شدید درد میں کانپ اٹھا؛ منہ سے خون اُگل کر جان سے گیا اور زمین پر گر پڑا، جیسے ہوا سے گرا درخت۔

प्रवेपितःtrembling/shaking
प्रवेपितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootpra-vep (धातु) + -ta (कृत्)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘स’ इत्यस्य विशेषणम्
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (pronoun)
रुधिरम्blood
रुधिरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrudhira (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
उद्वमन्vomiting
उद्वमन्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootud-vam (धातु) + शतृ (कृत्)
Formवर्तमानकाले कृदन्त (present active participle/शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘सः’ इत्यस्य विशेषणम्
मुखतःfrom the mouth
मुखतः:
Apadana (अपादान)
TypeIndeclinable
Rootmukha (प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी-अर्थे अव्यय (ablatival adverb)
अर्दितःafflicted/tormented
अर्दितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootard (धातु) + -ta (कृत्)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘सः’ इत्यस्य विशेषणम्
व्यसुःlifeless/dead
व्यसुः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootvi-asu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘विगतासुः’ (life-departed) अर्थे
पपातfell
पपात:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootpat (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
उर्वीearth/ground
उर्वी:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rooturvī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-तत्पुरुषे पूर्वपदम् (in compound), प्रातिपदिक-रूपेण
उपस्थेon the lap (of the earth)
उपस्थे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootupastha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; ‘उर्वी-उपस्थे’ इति षष्ठी-तत्पुरुषसमासः
वाताहतःstruck by the wind
वाताहतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootvāta (प्रातिपदिक) + ā-han (धातु) + -ta (कृत्)
Formषष्ठी-तत्पुरुषसमासः (vātena āhataḥ), PPP/क्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘अङ्घ्रिपः’ इत्यस्य विशेषणम्
इवlike/as if
इव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formअव्यय (upamā-particle/उपमावाचक)
अङ्घ्रिपःa tree (lit. ‘foot-drinker’)
अङ्घ्रिपः:
Upamana (उपमान)
TypeNoun
Rootaṅghri-pa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमासः (अङ्घ्रिः + पः/पा ‘drinker’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वृक्षविशेषः (tree)
M
Muṣṭika
B
Balabhadra (Balarāma)

FAQs

This verse describes Balabhadra striking Muṣṭika powerfully with the flat of His hand until the wrestler trembles, vomits blood, and falls dead at His feet—like a tree felled by the wind.

In Kaṁsa’s arena, the wrestlers were engaged to attack Kṛṣṇa and Balarāma; Balabhadra accepts the combat and destroys Muṣṭika, protecting dharma and ending the violence of Kaṁsa’s allies.

It reminds us that brute force and arrogance are ultimately powerless before divine justice; cultivate humility and align strength with righteousness rather than aggression.