Shloka 10
Gopī-gīta in Separation: The Flute’s Call and Vraja’s Ecstatic Response
अनुचरै: समनुवर्णितवीर्य आदिपूरुष इवाचलभूति: । वनचरो गिरितटेषु चरन्ती- र्वेणुनाह्वयति गा: स यदा हि ॥ ८ ॥ वनलतास्तरव आत्मनि विष्णुं व्यञ्जयन्त्य इव पुष्पफलाढ्या: । प्रणतभारविटपा मधुधारा: प्रेमहृष्टतनवो ववृषु: स्म ॥ ९ ॥ दर्शनीयतिलको वनमाला- दिव्यगन्धतुलसीमधुमत्तै: । अलिकुलैरलघुगीतामभीष्ट- माद्रियन् यर्हि सन्धितवेणु: ॥ १० ॥ सरसि सारसहंसविहङ्गा- श्चारुगीताहृतचेतस एत्य । हरिमुपासत ते यतचित्ता हन्त मीलितदृशो धृतमौना: ॥ ११ ॥
anucaraiḥ samanuvarṇita-vīrya ādi-pūruṣa ivācala-bhūtiḥ vana-caro giri-taṭeṣu carantīr veṇunāhvayati gāḥ sa yadā hi
جب دیدہ زیب تلک دھاری، ون مالا سے آراستہ شری کرشن، دیوی خوشبو والی تلسی اور شہد سے مدہوش بھنوروں کے جھرمٹ میں گھرے ہوتے ہیں، تب وہ بانسری کو لبوں سے لگا کر محبوب شیریں دھن چھیڑتے ہیں؛ اور بھنورے اس نغمے کو گویا عقیدت سے قبول کرتے ہیں۔
Śrīla Viśvanātha Cakravartī Ṭhākura has made several illuminating comments on these verses. He gives the analogy that just as when householder Vaiṣṇavas hear a saṅkīrtana party approaching they become ecstatic and offer obeisances, so the trees and creepers in Vṛndāvana became ecstatic when they heard Kṛṣṇa’s flute and bowed low with their branches and vines. The word darśanīya-tilaka in text 10 indicates not only that the Lord is “the most excellent (to see),” but also that He decorated Himself with attractive reddish tilaka taken from the mineral-rich earth of Vṛndāvana forest.