Atharva Veda 4.24.5 — Kanda 4, Anuvaka 3, Sukta 24, Mantra 5

Sukta 24

Sanskrit (Devanagari)

यस्य॒ जुष्टिं॑ सो॒मिनः॑ का॒मय॑न्ते॒ यं हव॑न्त॒ इषु॑मन्तं॒ गवि॑ष्टौ । यस्मि॑न्न॒र्कः शि॑श्रि॒ये यस्मि॒न्नोजः॒ स नो॑ मुञ्च॒त्वंह॑सः

IAST Transliteration

yásya júṣṭiṁ somínaḥ kāmáyante yáṁ havante iṣúmantaṁ gaviṣṭáu | yásminn arkáḥ śiśríye yásminn ójaḥ sá no muñcatv áṁhasaḥ

English Translation (Griffith/Whitney)

Whose gracious favour the Soma-offerers crave; whom, arrow-armed, they call upon in cattle-quest; in whom the hymn is firmly set, in whom is strength—may he release us from distress and sin.

Word by Word

• यस्य: whose
• यस्य: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• जुष्टिम्: favor, approval
• जुष्टिम्: कर्म (कामयन्ते इति)
• Type: Noun
• Root: जुष्टि- (स्त्री. प्रातिपदिक; √जुष् ‘to be pleased/approve’ से भाव)

• सोमिनः: Soma-pressers / Soma-offerers
• सोमिनः: कर्तृ (कामयन्ते)
• Type: Noun
• Root: सोमिन्- (पुं. प्रातिपदिक)

• कामयन्ते: desire, seek
• कामयन्ते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √कम् (कामयते) / कामय् (णिच्-प्रयोग)

• यम्: whom
• यम्: कर्म (हवन्ते)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• हवन्ते: invoke, call
• हवन्ते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √हू (जुहोति/हवते)

• इषुमन्तम्: arrow-armed, possessing arrows
• इषुमन्तम्: कर्म (यम्—विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: इषुमन्त्- (पुं. विशेषण; इषु ‘arrow’ + मन्त्)

• गविष्टौ: in the quest for cattle / in cattle-raid
• गविष्टौ: अधिकरण (locative)
• Type: Noun
• Root: गविष्टि- (स्त्री. प्रातिपदिक) / गवेष्टि- (वैकल्पिक पाठ)

• यस्मिन्: in whom
• यस्मिन्: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अर्कः: hymn/chant; (also) radiance
• अर्कः: कर्तृ (शिश्रिये)
• Type: Noun
• Root: अर्क- (पुं. प्रातिपदिक)

• शिश्रिये: has taken refuge, has rested
• शिश्रिये: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √श्रि (आश्रयते; परस्मैपद-परिपाठे ‘श्रियति’)

• यस्मिन्: in whom
• यस्मिन्: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ओजः: strength, vigor
• ओजः: कर्तृ (अध्याहृतं ‘शिश्रिये’/‘अस्ति’)
• Type: Noun
• Root: ओजस्- (नपुं. प्रातिपदिक)

• सः: he
• सः: कर्तृ (मुञ्चतु)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: us
• नः: सम्प्रदान/अनुभोक्ता (beneficiary)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• मुञ्चतु: let (him) release
• मुञ्चतु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √मुच्

• अंहसः: from distress/sin/evil
• अंहसः: अपादान (from which released)
• Type: Noun
• Root: अंहस्- (नपुं. प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (exact r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī for this hymn-group)

Devata: Indra (implied by martial epithets and the hymn’s Indra-praise trajectory in 4.24)

Chandas: Triṣṭubh-like cadence (as transmitted; metrical exactness depends on pada resolution)

Mantra Rasa

Primary: vira

Secondary: shanta