Sutra 3

Devanagari script

अहिभयादभ्यन्तरः कोपो बाह्यकोपात्पापीयानन्तरमात्यकोपश्चान्तःकोपात् ॥ कZ_०८.२.०३ ॥

Transliteration

ahibhayādabhyantaraḥ kopo bāhyakopātpāpīyānantaramātyakopaścāntaḥkopāt

Translation

سانپ کے خوف کی طرح، اندرونی دشمنی بیرونی دشمنی سے زیادہ خطرناک ہے؛ اور اندرونی دشمنیوں میں وزیر کی دشمنی دوسری اندرونی دشمنیوں سے بھی زیادہ خطرناک ہے۔

Word by Word

• अहिभयात्: from fear of a snake
• Type: Noun
• Root: अहि; भय
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचन; पञ्चमी (अपादान)

• अभ्यन्तरः: internal
• Type: Adjective
• Root: अभ्यन्तर
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; विशेषण (कोपः इत्यस्य)

• कोपः: anger; hostility
• Type: Noun
• Root: कोप
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा

• बाह्यकोपात्: from external hostility
• Type: Noun
• Root: बाह्य; कोप
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचन; पञ्चमी (अपादान)

• पापीयान्: worse; more harmful
• Type: Adjective
• Root: पापीयस् (पाप)
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; तुलनात्मक (comparative)

• अन्तरम्: more internal; nearer
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: अन्तर
• Form: नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया (अव्यक्त-सम्बन्ध; ‘अन्तरम्’ = ‘more internal/closer’)

• अमात्यकोपः: the hostility/anger of ministers
• Type: Noun
• Root: अमात्य; कोप
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय

• अन्तःकोपात्: from internal hostility
• Type: Noun
• Root: अन्तः; कोप
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचन; पञ्चमी (अपादान)

Entities Mentioned

• king
• amātya (minister)
• internal faction

More Details

FAQs

Why is internal hostility ranked worse than external hostility?

Because insiders have proximity, access, and credibility—allowing sabotage, misinformation, and rapid coalition-building against the ruler.

Why is a minister’s hostility singled out as especially dangerous?

Ministers control information flows, administration, and coercive/financial levers; their defection can paralyze or capture the state.