Sutra 8
Devanagari script
यौगपद्यात्तु कर्मणामनेकत्वादनेकस्थत्वाच्च देशकालात्ययो मा भूदिति परोक्षममात्यैः कारयेत् । इत्यमात्यकर्म ॥ कZ_०१.९.०८ ॥
Transliteration
yaugapadyāttu karmaṇāmanekatvādanekasthatvācca deśakālātyayo mā bhūditi parokṣamamātyaiḥ kārayet | ityamātyakarma
Translation
لیکن چونکہ بہت سے کام بیک وقت اور کئی مقامات پر انجام پاتے ہیں، اس لیے تاکہ جگہ اور وقت میں کوئی چوک/تاخیر نہ ہو، وہ وزیروں کے ذریعے بالواسطہ طور پر کام کرائے۔ یہی اماتیوں (وزیروں) کا فریضہ ہے۔
Word by Word
यौगपद्यात्from simultaneity / because of doing (things) simultaneously
यौगपद्यात्:
TypeNoun
Rootयुगपत्
Formपुंलिङ्ग; पञ्चमी-एकवचन (अपादानार्थे)
तुbut, however
तु:
TypeParticle
Rootतु
Formनिपात (विरोध/विशेषार्थक)
कर्मणाम्of tasks/acts/operations
कर्मणाम्:
TypeNoun
Rootकर्मन्
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी-बहुवचन
अनेकत्वात्because of multiplicity (being many)
अनेकत्वात्:
TypeNoun
Rootअनेकत्व
Formनपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी-एकवचन (हेतौ)
अनेकस्थत्वात्because of being in many places / multi-location nature
अनेकस्थत्वात्:
TypeNoun
Rootअनेकस्थत्व
Formनपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी-एकवचन (हेतौ)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक निपात
देशकालात्ययःtransgression/overstepping regarding place and time; delay or mismatch of place-time
देशकालात्ययः:
TypeNoun
Rootअत्यय
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; समासः: देश-काल-आत्ययः (=देशस्य कालस्य च अत्ययः)
माlest; may not
मा:
TypeParticle
Rootमा
Formनिषेधार्थक निपात (लोट्/विधिलिङ्/आशीर्लिङ्/लृट्-आदिषु)
भूत्should happen / may occur
भूत्:
TypeVerb
Rootभू
Formआशीर्लिङ्/विधिलिङ् (निषेधेन सह); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुष; एकवचन
इतिthus; with the thought that
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formउद्धरण/हेतुनिर्देशार्थक अव्यय
परोक्षम्indirectly; covertly; not in person
परोक्षम्:
TypeAdjective
Rootपरोक्ष
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (परोक्षतया)
अमात्यैःby ministers/officials
अमात्यैः:
TypeNoun
Rootअमात्य
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-बहुवचन (करणे)
कारयेत्should cause (it) to be done; should have (it) carried out
कारयेत्:
TypeVerb
Rootकृ (णिच्)
Formणिच्-प्रयोग (causative) ‘कारय-’; विधिलिङ्; परस्मैपदम्; प्रथमपुरुष; एकवचन
इतिthus
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formसमाप्त्यर्थक/उद्धरणार्थक अव्यय
अमात्यकर्म(this is) the duty/operation of ministers (heading/colophon)
अमात्यकर्म:
TypeNoun
Rootअमात्यकर्मन्
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; समासः: अमात्यस्य कर्म (=अमात्यकर्म)
Entities Mentioned
K
king/executive (implied)A
amātya (ministers/officials)FAQs
A single executive cannot directly supervise all concurrent, geographically dispersed operations; delegation to empowered ministers prevents delays and coordination failure.