Sutra 1
Devanagari script
दृढभक्तिः शीलबलारोग्यसत्त्वयुक्तः स्तम्भचापलहीनः सम्प्रियो वैराणामकर्तेत्यमात्यसम्पत् ॥ कZ_०१.९.०१ ॥
Transliteration
dṛḍhabhaktiḥ śīlabalārogyasattvayuktaḥ stambhacāpalahīnaḥ sampriyo vairāṇām akartety amātyasampat
Translation
اماتیہ کی خوبی یہ ہے—پختہ وفاداری؛ اچھے کردار، قوت، صحت اور جرأت سے آراستہ؛ تکبر اور چنچل پن سے پاک؛ سب کو پسند آنے والا؛ اور دشمنیاں پیدا نہ کرنے والا۔
Word by Word
दृढभक्तिःfirm loyalty/devotion
दृढभक्तिः:
TypeNoun (abstract quality)
Rootभज्
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘भक्ति’ (स्त्री) + ‘दृढ’ (विशेषण)
शीलgood conduct/character
शील:
TypeNoun
Rootशील
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)
बलstrength
बल:
TypeNoun
Rootबल
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)
आरोग्यhealth
आरोग्य:
TypeNoun
Rootआरोग्य
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)
सत्त्वcourage/fortitude (inner strength)
सत्त्व:
TypeNoun
Rootसत्त्व
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)
युक्तःendowed with/possessing
युक्तः:
TypeParticiple (verbal adjective)
Rootयुज्
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘युक्त’ = endowed/possessed of
स्तम्भrigidity/stubbornness (inert obstinacy)
स्तम्भ:
TypeNoun
Rootस्तम्भ
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)
चापलfickleness/impulsiveness
चापल:
TypeNoun
Rootचापल
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)
हीनःfree from/devoid of
हीनः:
TypeParticiple (verbal adjective)
Rootहा (हाय्)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘हीन’ = devoid of, free from
सम्प्रियःhighly agreeable/dear (trustworthy, pleasing)
सम्प्रियः:
TypeNoun/Adjective
Rootप्री
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘सम्’ उपसर्गयुक्त ‘प्रिय’ = very dear/fully agreeable
वैराणाम्of enemies / of those bearing enmity
वैराणाम्:
TypeNoun
Rootवैर
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी बहुवचन; ‘वैर’ = hostility/enmity
अकर्तेति“do not create (enmity) against enemies,” thus (i.e., he should not provoke enmity)
अकर्तेति:
TypeVerb (finite) + particle
Rootकृ
Form‘अकर्ते’ = लोट्/विधिलिङ् मध्यमपुरुष एकवचन (आत्मनेपद) प्रयोगः—‘(त्वं) न करिष्यसि/मा कर’ इत्यर्थे; ‘इति’ अव्यय (उद्धरण/वाक्यसमाप्ति)
अमात्यसम्पत्the set of qualifications/excellences of a minister
अमात्यसम्पत्:
TypeNoun (collective/abstract)
Rootसम् + पद्
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘अमात्यस्य सम्पत्’ = ministerial excellence/qualifications
Entities Mentioned
A
amātyaFAQs
Because governance requires sustained effort, travel, crisis response, and endurance; physical fitness supports reliability in duty.
An official should avoid needless antagonism and manage disputes prudently, reducing political and administrative friction.