Sutra 6

Devanagari script

अग्नेर्ज्वालाधूमनीलता शब्दस्फोटनं च विषयुक्तस्य वयसां विपत्तिश्च ॥ कZ_०१.२१.०६ ॥

Transliteration

agner jvālādhūmanīlatā śabdasphoṭanaṃ ca viṣayuktasya vayasāṃ vipattiś ca

Translation

زہر کی نشانیاں—آگ کی لپٹ اور دھوئیں کا نیلاہٹ اختیار کرنا، چٹخنے/پھٹنے جیسی آوازیں، اور زہر آلود حصہ کھانے والے پرندوں کا گر پڑنا/مر جانا۔

Word by Word

• अग्नेः: of fire
• Type: Noun
• Root: अग्नि
• Form: षष्ठी-एकवचनम्, पुंलिङ्गः

• ज्वाला: flame
• Type: Noun
• Root: ज्वाला
• Form: प्रथमा-एकवचनम्, स्त्रीलिङ्गः (समाहार-निर्देशे)

• धूम: smoke
• Type: Noun
• Root: धूम
• Form: प्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गः (समाहार-निर्देशे)

• नीलता: blueness / bluish discoloration
• Type: Noun
• Root: नीलता
• Form: प्रथमा-एकवचनम्, स्त्रीलिङ्गः

• शब्द: sound
• Type: Noun
• Root: शब्द
• Form: प्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गः (समाहार-निर्देशे)

• स्फोटनम्: bursting/crackling (popping)
• Type: Verbal noun (Kṛdanta)
• Root: स्फुट् (स्फोटने)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-एकवचनम्; क्त्रिन्/ल्युट्-प्रत्ययान्तं भाववाचकं (क्रियानाम)

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम्

• विषयुक्तस्य: of that which is mixed with poison / poisoned
• Type: Adjective (Kṛdanta/Taddhitānta usage as adjective)
• Root: विषयुक्त
• Form: षष्ठी-एकवचनम्, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (सामान्यतः ‘अन्न/पान/भक्ष्य’ इत्यादि-शब्दानां विशेषणत्वेन)

• वयसाम्: of living beings/creatures
• Type: Noun
• Root: वयस्
• Form: षष्ठी-बहुवचनम्, नपुंसकलिङ्गः

• विपत्तिः: calamity, ruin, fatal harm
• Type: Noun
• Root: विपत्ति
• Form: प्रथमा-एकवचनम्, स्त्रीलिङ्गः

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम्

Entities Mentioned

• fire
• birds
• poison

More Details

FAQs

What policy principle is embodied by listing observable ‘signs’?

Operationalizing security: translating a threat (poisoning) into checkable indicators that staff can monitor and act upon.