Sutra 10
Devanagari script
कुमारो हि विक्रमभयान्मां पितावरुणद्धि इति ज्ञात्वा तमेवाङ्के कुर्यात् ॥ कZ_०१.१७.१० ॥
Transliteration
kumāro hi vikramabhayān māṃ pitā varuṇaddhi iti jñātvā tam evāṅke kuryāt
Translation
شہزادہ یہ جان کر کہ ‘میرے زورِ بازو کے خوف سے باپ مجھے روکتا ہے’ اسی رنجش/غصّے کو دل سے لگا لے گا (یعنی اسے اپنے اندر پالے گا)۔
Word by Word
कुमारःthe prince
कुमारः:
TypeNoun
Rootकुमार
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
हिindeed / for
हि:
TypeParticle
Rootहि
Formनिपात (हेतु/निश्चयार्थ)
विक्रमभयात्from fear of (his) prowess/valour
विक्रमभयात्:
TypeNoun
Rootविक्रम-भय
Formनपुंसकलिङ्ग (भय), पञ्चमी-एकवचन; ‘विक्रमस्य भयम्’ → ‘विक्रमभय’
माम्me
माम्:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formप्रथमपुरुष-उत्तम, द्वितीया-एकवचन
पिता(my) father
पिता:
TypeNoun
Rootपितृ
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
अवरुणद्धिis restraining / confining
अवरुणद्धि:
TypeVerb
Rootरुध् (रुणद्धि)
Formलट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष-एकवचन; उपसर्ग: अव-; धातु: रुध् ‘रोकने/बाँधने’
इतिthus
इति:
TypeQuotative particle
Rootइति
Formवाक्य-समाप्ति/उद्धरणचिह्न
ज्ञात्वाhaving understood/known
ज्ञात्वा:
TypeVerb (absolutive)
Rootज्ञा
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund)
तम्him
तम्:
TypePronoun
Rootतद्
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन
एवalone / indeed
एव:
TypeParticle
Rootएव
Formअवधारण (emphasis)
अङ्केon the lap / in close embrace (i.e., close to oneself)
अङ्के:
TypeNoun
Rootअङ्क
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-एकवचन
कुर्यात्should place/keep / should do
कुर्यात्:
TypeVerb
Rootकृ
Formविधिलिङ्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष-एकवचन
Entities Mentioned
K
kumāraP
pitā (king)FAQs
Overtly restraining a capable heir can create a durable grievance narrative (“father fears me”), increasing future rebellion risk.