Sutra 20

Devanagari script

इन्द्रयमस्थानमेतद् राजानः प्रत्यक्षहेडप्रसादाः ॥ कZ_०१.१३.१० ॥

Transliteration

indrayamasthānametad rājānaḥ pratyakṣaheḍaprasādāḥ

Translation

یہ اندرا اور یم کا مقام ہے: بادشاہ وہ ہیں جن کی مہربانی اور غضب براہِ راست ظاہر ہوتے ہیں۔

Word by Word

• इन्द्रयमस्थानम्: the seat/position of Indra and Yama (i.e., the divine model of rulership and punishment)
• Type: Noun
• Root: स्था
• Form: नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; समासः—इन्द्रस्य यमस्य च स्थानम् (द्वन्द्व-षष्ठी तत्पुरुषः)

• एतत्: this
• Type: Pronoun
• Root: एतद्
• Form: नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; ‘इन्द्रयमस्थानम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• राजानः: kings (rulers)
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: पुंलिङ्ग, बहुवचन, प्रथमा

• प्रत्यक्ष: direct, manifest, visible
• Type: Adjective
• Root: प्रत्यक्ष
• Form: अव्यय-निपातसदृश-विशेषण; अत्र ‘हेडप्रसादाः’ इत्यस्य पूर्वपदत्वेन समासे प्रयुक्तम्

• हेड: wrath, punitive force
• Type: Noun
• Root: हेड
• Form: नपुंसकलिङ्ग (प्रायः), एकवचन; ‘क्रोध/कोप/दण्ड’ अर्थे; अत्र समासे पूर्वपदम्

• प्रसादाः: favors, acts of grace
• Type: Noun
• Root: प्रसाद
• Form: पुंलिङ्ग, बहुवचन, प्रथमा; ‘राजानः’ इत्यस्य विधेय-विशेषणम्

Entities Mentioned

• Indra
• Yama
• rājā
• heḍa
• prasāda

More Details

FAQs

What administrative idea is conveyed by ‘directly manifest favor and wrath’?

Effective rule requires credible, observable enforcement and benefits—deterrence through certain punishment and legitimacy through tangible rewards/protection.