Sutra 32
Devanagari script
इहापकारी त्याज्यः परापकारी संधेयः उभयापकारी तर्कयितव्य इति समानम् ॥ कZ_०७.६.३२ ॥
Transliteration
ihāpakārī tyājyaḥ parāpakārī saṃdheyaḥ ubhayāpakārī tarkayitavya iti samānam
Translation
جو یہاں اور ابھی ہمیں نقصان پہنچائے اسے چھوڑ دینا چاہیے؛ جو دوسرے کو (ہم سے زیادہ) نقصان پہنچائے اس سے معاہدہ/اتحاد کرنا چاہیے؛ اور جو دونوں کو نقصان پہنچائے اس کے بارے میں حالات کے مطابق غور کرکے فیصلہ کرنا چاہیے—یہی عام قاعدہ ہے۔
Word by Word
इहhere; in this context (in one’s own realm/side)
इह:
TypeIndeclinable
Rootइह
Formअव्यय (देशवाचक)
अपकारीa harmful person/agent (one who does harm)
अपकारी:
TypeNoun/Adjective
Rootअप-√कृ
Formप्रातिपदिक ‘अपकारिन्/अपकारी’; पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचन (कर्तरि विशेषणम्)
त्याज्यःshould be abandoned/removed
त्याज्यः:
TypeVerbal adjective (Gerundive)
Root√त्यज्
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त (gerundive); पुंलिङ्ग प्रथमा-एकवचन; विधेय-विशेषणम्
परthe other; the opposing side
पर:
TypeNoun/Adjective
Rootपर
Formप्रातिपदिक; समासपूर्वपद (परापकारी-समासे)
अपकारीone who harms
अपकारी:
TypeNoun/Adjective
Rootअप-√कृ
Formप्रातिपदिक ‘अपकारिन्/अपकारी’; समासोत्तरपद (परापकारी-समासे)
परापकारीone who harms the opponent
परापकारी:
TypeNoun/Adjective
Rootअप-√कृ
Formसमास: पर + अपकारी; पुंलिङ्ग प्रथमा-एकवचन (कर्तरि विशेषणम्)
संधेयःshould be allied with / should be made a party to a treaty
संधेयः:
TypeVerbal adjective (Gerundive)
Rootसम्-√धा
Formयत्/एय-प्रत्ययान्त (gerundive); पुंलिङ्ग प्रथमा-एकवचन; ‘संधातव्यः/संधेयः’
उभयboth
उभय:
TypeNoun/Adjective
Rootउभय
Formप्रातिपदिक; समासपूर्वपद (उभयापकारी-समासे)
अपकारीone who harms
अपकारी:
TypeNoun/Adjective
Rootअप-√कृ
Formप्रातिपदिक ‘अपकारिन्/अपकारी’; समासोत्तरपद (उभयापकारी-समासे)
उभयापकारीone who harms both parties
उभयापकारी:
TypeNoun/Adjective
Rootअप-√कृ
Formसमास: उभय + अपकारी; पुंलिङ्ग प्रथमा-एकवचन (कर्तरि विशेषणम्)
तर्कयितव्यःshould be considered/assessed
तर्कयितव्यः:
TypeVerbal adjective (Gerundive)
Root√तर्क्
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त (gerundive) from causative/denominative stem ‘तर्कय-’; पुंलिङ्ग प्रथमा-एकवचन; ‘विचारयितव्यः’
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
Formअव्यय; वाक्यसमाप्त्यर्थक/उद्धरणचिह्न
समानम्the same (applies)
समानम्:
TypeAdjective (used predicatively)
Rootसमान
Formनपुंसकलिङ्ग प्रथमा/द्वितीया-एकवचन; ‘(एतत्) समानम्’ = ‘same (rule applies)’
FAQs
Avoid the actor who directly harms you; align with the actor whose hostility is primarily directed at your rival; treat a universally harmful actor as a special case requiring careful assessment.