Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 13

व्यसनत्वरावमानालस्ययुक्तमज्ञं वा शत्रुमतिसंधातुकामो देशकालकार्याणामनवस्थापनात्संहितौ स्वः इति संधिविश्वासेन परच्छिद्रमासाद्य प्रहरेदित्यपरिपणितः ॥ कZ_०७.६.१३ ॥

vyasanatvarāvamānālasyayuktam ajñaṃ vā śatrum atisaṃdhātukāmo deśakālakāryāṇām anavasthāpanāt saṃhitau svaḥ iti saṃdhiviśvāsena paracchidram āsādya prahared iti aparipaṇitaḥ

جب دشمن مصیبت، عجلت، ذلت یا سستی میں مبتلا ہو—یا جاہل ہو—اور کوئی معاہدہ کرنے کا بہت خواہش مند ہو، تو مقام–وقت–کام کی شرائط طے کیے بغیر (یعنی مبہم چھوڑ کر)، ‘ہم بندھے ہوئے ہیں’ جیسا معاہداتی اعتماد پیدا کر کے، مخالف کی کمزوری/شگاف پا کر وار کرنا چاہیے؛ اسے ‘اَپرِپَṇِت’ (بے حساب/ڈھیلا طے شدہ) کہا گیا ہے۔

व्यसनत्वरा-अवमान-आलस्य-युक्तम्(an enemy) possessed of vice/addiction, haste, contempt (for others), and sloth
व्यसनत्वरा-अवमान-आलस्य-युक्तम्:
TypeAdjective
Rootयुक्त (युज्)
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; ‘शत्रुम्’ इति विशेषणम्
अज्ञम्ignorant, foolish
अज्ञम्:
TypeAdjective
Rootअज्ञ
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; ‘शत्रुम्’ इति विशेषणम्
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
शत्रुम्enemy
शत्रुम्:
TypeNoun
Rootशत्रु
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया
अति-संधातु-कामःdesirous of making a treaty excessively
अति-संधातु-कामः:
TypeAdjective (with verbal-noun)
Rootकाम
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; कर्तृपद (अपरिपणितः इत्यस्य विशेषणम्)
देश-काल-कार्याणाम्of place, time, and (required) action/objective
देश-काल-कार्याणाम्:
TypeNoun (compound stem)
Rootदेश / काल / कार्य
Formनपुंसकलिङ्ग (समाहार), बहुवचन, षष्ठी; ‘अनवस्थापनात्’ इत्यस्य सम्बन्धः
अनवस्थापनात्because of not properly fixing/settling (them), i.e., lack of proper determination
अनवस्थापनात्:
TypeNoun (action noun)
Rootअव-स्था (स्था)
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, पञ्चमी (हेतौ)
संहितौin the treaty/compact (state)
संहितौ:
TypeNoun
Rootसंहिता
Formस्त्रीलिङ्ग, एकवचन, सप्तमी
स्वःone’s own (side/self)
स्वः:
TypePronoun/Adjective
Rootस्व
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; ‘(अहं) स्वः’ इति भावे
इतिthus (thinking)
इति:
TypeParticle/Quotative
Rootइति
Formइत्यर्थक अव्यय; पूर्ववाक्यसमाप्तिसूचक
संधि-विश्वासेनby trust in the treaty
संधि-विश्वासेन:
TypeNoun
Rootविश्वास
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, तृतीया (करण)
पर-छिद्रम्the other’s weak point/vulnerability
पर-छिद्रम्:
TypeNoun
Rootछिद्र
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया
आसाद्यhaving reached/found
आसाद्य:
TypeGerund
Rootआ-√सद्
Formक्त्वान्त (ल्यप्) अव्यय; पूर्वक्रिया
प्रहरेत्should strike/attack
प्रहरेत्:
TypeVerb
Rootप्र-√हृ
Formविधिलिङ्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
इतिthus
इति:
TypeParticle/Quotative
Rootइति
Formउक्त्यर्थक अव्यय
अपरिपणितःnot fully settled/secured (i.e., not properly concluded)
अपरिपणितः:
TypeAdjective/Participle
Rootपरि-√पण् (पण्)
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; नञ्-पूर्वक भूतकृदन्त (क्त)
Ś
śatru (enemy)
T
treaty (saṃdhi)

FAQs

Paripaṇita fixes enforceable variables (place–time–task); aparipaṇita keeps them unfixed to create maneuver space, induce complacency, and enable opportunistic action.