Sutra 34
Devanagari script
लोभ ऐकदेशिको मुख्यायत्तः परार्थेषु शक्यः प्रतिहन्तुमादातुं वा ॥ कZ_०७.५.३४ ॥
Transliteration
lobha aikadeśiko mukhyāyattaḥ parārtheṣu śakyaḥ pratihantum ādātuṃ vā
Translation
لالچ جزوی ہوتا ہے اور زیادہ تر سربراہ (قائد) پر منحصر رہتا ہے؛ جب وہ دوسرے کے مفاد کی طرف متوجہ ہو تو اسے روکا بھی جا سکتا ہے—یا بطور آلہ استعمال بھی کیا جا سکتا ہے۔
Word by Word
लोभःgreed; covetousness
लोभः:
TypeNoun
Rootलुभ्
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-एकवचनम्
एकदेशिकःpartial; limited to a part
एकदेशिकः:
TypeAdjective
Rootदेश
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-एकवचनम्; लोभः इति विशेष्यस्य विशेषणम्
मुख्यायत्तःdependent on the chief; under the control of the principal authority
मुख्यायत्तः:
TypeAdjective
Rootयत् (यत्-प्रयत्न/आश्रय)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-एकवचनम्; ‘मुख्य’ (प्रधान) + ‘आयत्त’ (आश्रित/निर्भर)
परार्थेषुin matters of others; regarding others’ interests
परार्थेषु:
TypeNoun
Rootअर्थ
Formपुंलिङ्गः, सप्तमी-बहुवचनम्; ‘पर’ + ‘अर्थ’
शक्यःpossible; can be
शक्यः:
TypeAdjective (verbal derivative)
Rootशक्
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-एकवचनम्; ‘शक्य’ (potential/passive adjectival)
प्रतिहन्तुम्to counteract; to prevent; to suppress
प्रतिहन्तुम्:
TypeVerb (infinitive)
Rootहन्
Formतुमुन्-प्रत्ययान्तः (infinitive); उपसर्गः ‘प्रति-’
आदातुम्to take; to seize; to appropriate
आदातुम्:
TypeVerb (infinitive)
Rootदा (आ + दा)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्तः (infinitive); उपसर्गः ‘आ-’
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
Entities Mentioned
M
mukhya (principal/leader)FAQs
Because it does not grip all actors equally; it often concentrates around specific decision nodes—especially the chief—making it a targeted vulnerability.
A ruler should either neutralize greed-based inducements in his own camp or capture/redirect that inducement to turn opponents or their policies.