Sutra 5
Devanagari script
सत्यं शपथो वा परत्रेह च स्थावरः संधिः इहार्थ एव प्रतिभूः प्रतिग्रहो वा बलापेक्षः ॥ कZ_०७.१७.०५ ॥
Transliteration
satyaṃ śapatho vā paratreha ca sthāvaraḥ saṃdhiḥ ihārtha eva pratibhūḥ pratigraho vā balāpekṣaḥ
Translation
سچائی یا قسم—یہ دنیا اور آخرت دونوں میں پائیدار معاہدہ بناتی ہے؛ لیکن ضامن یا رہن/گروی قبول کرنا صرف دنیوی مقاصد کے لیے مؤثر ہے اور طاقت کے تناسب پر منحصر ہے۔
Word by Word
सत्यम्truth; a truthful statement/assurance
सत्यम्:
TypeNoun/Adjective
Rootसत्य
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया (अव्ययीभाववत् ‘सत्यम्’ = ‘सत्यतः/सत्येन’ अर्थे)
शपथःan oath
शपथः:
TypeNoun
Rootशपथ
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
परत्रthere; in the other place/world
परत्र:
TypeAdverb
Rootपरत्र
Formदेश/कालवाचक अव्यय
इहhere; in this world/this place
इह:
TypeAdverb
Rootइह
Formदेशवाचक अव्यय
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
स्थावरःfirm; stable; fixed
स्थावरः:
TypeAdjective
Rootस्थावर
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; ‘संधिः’ इति विशेषणम्
संधिःalliance/treaty; pact
संधिः:
TypeNoun
Rootसंधि
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा
इहhere; in this case
इह:
TypeAdverb
Rootइह
Formदेशवाचक अव्यय
अर्थःbenefit; interest; purpose
अर्थः:
TypeNoun
Rootअर्थ
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा
एवonly; indeed; precisely
एव:
TypeParticle
Rootएव
Formअवधारणार्थक अव्यय
प्रतिभूःa surety; guarantor
प्रतिभूः:
TypeNoun
Rootप्रतिभू
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा
प्रतिग्रहःacceptance; receiving (a pledge/undertaking)
प्रतिग्रहः:
TypeNoun
Rootप्रतिग्रह
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
बलापेक्षःdependent on force/strength; contingent on power
बलापेक्षः:
TypeAdjective
Rootबलापेक्ष
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; ‘संधिः’ इति विशेषणम्; समासः: बल-अपेक्ष (षष्ठी/उपपद-तत्पुरुष)
Entities Mentioned
Ś
śapatha (oath)P
pratibhū (guarantor)B
bala (power/strength)FAQs
Material guarantees (surety/pledge) work only when backed by power; without strength, enforcement collapses.
To distinguish moral-religious constraints (oath/truth) from purely strategic constraints; the former claims durability beyond immediate material incentives.