Sutra 33
Devanagari script
कुमारासन्नाः सत्त्रिणः कारुशिल्पिव्यञ्जनाः कर्माणि कुर्वाणाः सुरुङ्गया रात्राव् उपखानयित्वा कुमारमपहरेयुः ॥ कZ_०७.१७.३३ ॥
Transliteration
kumārāsannāḥ sattriṇaḥ kāru-śilpi-vyañjanāḥ karmāṇi kurvāṇāḥ suruṅgayā rātrāv upakhānayitvā kumāram apahareyuḥ
Translation
شہزادے کے قریب تعینات کارندے—فقیروں اور کاریگروں/ہنرمندوں کے بھیس میں کام کرتے ہوئے—رات کو سرنگ کھود کر شہزادے کو اغوا کر سکتے ہیں۔
Word by Word
कुमारासन्नाःthose close to the prince (his near attendants)
कुमारासन्नाः:
TypeAdjective (PPP used adjectivally)
Rootआसद् (आ + सद्)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-बहुवचन; कृदन्त (क्त) ‘आसन्न’ = ‘निकटस्थ’; ‘कुमारस्य आसन्नाः’ = कुमार-निकटस्थाः
सत्त्रिणःsattrins (persons maintained by charitable feeding; a class of dependents)
सत्त्रिणः:
TypeNoun
Rootसत्रिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-बहुवचन; ‘सत्त्रिन्’ = सत्र-सम्बद्धः/सत्र-जीवी
कारु-शिल्पि-व्यञ्जनाःthose disguised as artisans and craftsmen
कारु-शिल्पि-व्यञ्जनाः:
TypeNoun (collective/designation)
Rootव्यञ्जन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-बहुवचन; ‘कारवः च शिल्पिनः च’ इति द्वन्द्व-पूर्वपद; ‘व्यञ्जन’ = वेष/चिह्न; समासार्थः: कारुशिल्पिवेषधारिणः
कर्माणिtasks/works
कर्माणि:
TypeNoun
Rootकर्मन्
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-बहुवचन
कुर्वाणाःwhile doing / performing
कुर्वाणाः:
TypeVerb (present active participle)
Rootकृ
Formवर्तमाने कृदन्त (शतृ); परस्मैपदी; पुंलिङ्ग; प्रथमा-बहुवचन; ‘doing/performing’
सुरुङ्गयाby/through a tunnel (secret passage)
सुरुङ्गया:
TypeNoun
Rootसुरुङ्गा
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया-एकवचन
रात्रौat night
रात्रौ:
TypeNoun (adverbial locative)
Rootरात्रि
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी-एकवचन; अव्ययीभाव-प्रयोग (कालाधिकरण)
उपखानयित्वाhaving dug (a passage) / having undermined by digging
उपखानयित्वा:
TypeVerb (absolutive/gerund)
Rootउप-खन् (उप + खन्)
Formक्त्वान्त (ल्यप्/क्त्वा); ‘having dug up/undermined (from below/nearby)’
कुमारम्the prince
कुमारम्:
TypeNoun
Rootकुमार
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन
अपहरेयुःthey should abduct/carry off
अपहरेयुः:
TypeVerb
Rootअप-हृ (अप + हृ)
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपदी; प्रथमपुरुष; बहुवचन
Entities Mentioned
K
kumāra (prince)S
sattrin (mendicant/ascetic cover)K
kāru-śilpi (artisan/craftsman cover)S
suruṅgā (tunnel)FAQs
They can plausibly access sensitive spaces (repair, construction, service) without raising suspicion, enabling reconnaissance and covert entry (e.g., tunneling).