Sutra 24
Devanagari script
विक्रमाधिकारेऽपि हस्तिनमिव लुब्धकः प्राज्ञः शूरमतिसंधत्तेश् ॥ कZ_०७.१७.२४ ॥
Transliteration
vikramādhikāre'pi hastinam iva lubdhakaḥ prājñaḥ śūram atisaṃdhatte
Translation
بہادری کے دائرے میں بھی، جیسے شکاری ہاتھی کو چکمہ دیتا ہے، ویسے ہی دانا بہادر کو بھی مات دے سکتا ہے۔
Word by Word
विक्रमाधिकारेin the sphere/occasion of force (even where prowess/force is applicable)
विक्रमाधिकारे:
TypeNoun
Rootविक्रम + अधिकार
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन (अधिकारे); समासः—विक्रमस्य अधिकारः
अपिeven; although
अपि:
TypeParticle
Rootअपि
Formनिपात; अव्यय
हस्तिनम्an elephant (war-elephant)
हस्तिनम्:
TypeNoun
Rootहस्तिन्
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया एकवचन
इवlike; as if
इव:
TypeParticle
Rootइव
Formउपमानवाचक अव्यय
लुब्धकःa hunter
लुब्धकः:
TypeNoun
Rootलुब्धक
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
प्राज्ञःthe wise (man/statesman)
प्राज्ञः:
TypeAdjective (used substantively)
Rootप्राज्ञ
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; विशेषण (राजा/नीतिज्ञ)
शूरम्a hero/brave man (a formidable person)
शूरम्:
TypeNoun/Adjective
Rootशूर
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; कर्मपद
अतिसंधत्तेsubdues/handles by stratagem; contrives effectively
अतिसंधत्ते:
TypeVerb
Rootसम् + धा (संधा)
Formलट् (वर्तमान); आत्मनेपद; प्रथमपुरुष एकवचन; उपसर्गः अति-; धातु: धा; अर्थ: संधत्ते = जोड़ता/योजयति/व्यवस्थापयति
Entities Mentioned
L
lubdhaka (hunter)H
hastin (elephant)FAQs
Raw power and courage can be neutralized by superior planning, traps, timing, and information—classic asymmetric advantage.