Sutra 6
Devanagari script
शून्यमूलो ह्यस्य सुकरो भवति नैकदेशबलप्रयातः कृतपार्ष्णिप्रतिविधानः ॥ कZ_०७.१३.०६ ॥
Transliteration
śūnyamūlo hy asya sukaro bhavati naikadeśabalaprayātaḥ kṛtapārṣṇipratividhānaḥ
Translation
کیونکہ جو اپنی پوری فوج کے ساتھ روانہ ہوتا ہے، اس کی ‘جڑ/بنیاد’ (مرکز/اڈّا) خالی ہو جاتی ہے اور اس لیے اسے قابو کرنا آسان ہوتا ہے؛ لیکن جو صرف فوج کے ایک حصے کے ساتھ روانہ ہو اور جس نے پشت سے حملے کے خلاف پہلے ہی بندوبست کر رکھا ہو، اس کے ساتھ ایسا نہیں ہوتا۔
Word by Word
शून्य-मूलःone whose base/support is empty (supportless)
शून्य-मूलः:
TypeNoun (compound used adjectivally)
Rootमूल
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गः; विशेषणम्
हिfor, indeed
हि:
TypeParticle
Rootहि
Formनिपातः (हेतौ/निश्चये)
अस्यof him/its
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम्
Formषष्ठी-एकवचनम्, पुं/नपुंसकलिङ्गः
सु-करःeasy to do/achieve
सु-करः:
TypeAdjective
Rootकर
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गः; विशेषणम्
भवतिbecomes/is
भवति:
TypeVerb
Rootभू
Formलट्, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
नnot
न:
TypeNegation
Rootन
Formनिषेध-अव्ययम्
एक-देश-बल-प्रयातःone who has marched with only a part of his forces
एक-देश-बल-प्रयातः:
TypeNoun (past participle used adjectivally)
Rootप्र-या (या)
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गः; क्त-प्रत्ययान्त (प्रयात = प्रस्थित/गच्छित); विशेषणम्
कृत-पार्ष्णि-प्रतिविधानःone who has made counter-arrangements against attacks from the rear (has secured his rear)
कृत-पार्ष्णि-प्रतिविधानः:
TypeNoun (agent-noun/ppp compound used adjectivally)
Rootवि-धा (धा)
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गः; कृत- (ppp) + प्रतिविधान (arrangement/counter-measure); विशेषणम्
Entities Mentioned
M
mūla (base/rear areas)P
pārṣṇi-pratividhāna (rear-defense measures)FAQs
The state’s base: homeland, treasury, supply lines, forts, and administrative backbone that must not be left exposed.
Do not empty the base by marching with everything unless rear-defense is secured; partial deployment with planned rear countermeasures can be safer.