Sutra 24

Devanagari script

कम्बलाजिनाश्वपण्यवर्जाः शङ्खवज्रमणिमुक्तासुवर्णपण्याश्च प्रभूततरा दक्षिणापथे ॥ कZ_०७.१२.२४ ॥

Transliteration

kambalājināśvapaṇyavarjāḥ śaṅkhavajramaṇimuktāsuvarṇapaṇyāś ca prabhūtatarā dakṣiṇāpathe

Translation

جنوبی راستے میں کمبل، اجین/چمڑے اور گھوڑوں کی تجارت کو چھوڑ کر، شَنگھ (صدف)، ہیرا، جواہرات، موتی اور سونے کی اشیا زیادہ وافر ہوتی ہیں۔

Word by Word

• कम्बल: blanket, woollen cloth
• Type: Noun
• Root: कम्बल
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-बहुवचन (समासपूर्वपद/सूच्यवस्तु)

• अजिन: hide, skin (esp. animal skin)
• Type: Noun
• Root: अजिन
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-बहुवचन (समासपूर्वपद/सूच्यवस्तु)

• अश्व: horse
• Type: Noun
• Root: अश्व
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-बहुवचन (समासपूर्वपद/सूच्यवस्तु)

• पण्य: merchandise, saleable commodity
• Type: Noun
• Root: पण्य
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-बहुवचन (समासपूर्वपद)

• वर्जाः: excluded, prohibited, to be avoided
• Type: Adjective
• Root: वृज् (वर्जनार्थे) / वर्ज
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त) ‘वर्जित’ अर्थे—‘वर्जाः’ = वर्जिताः

• शङ्ख: conch-shell
• Type: Noun
• Root: शङ्ख
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-बहुवचन (समासपूर्वपद/सूच्यवस्तु)

• वज्र: diamond (lit. vajra)
• Type: Noun
• Root: वज्र
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-बहुवचन (समासपूर्वपद/सूच्यवस्तु)

• मणि: gem, jewel
• Type: Noun
• Root: मणि
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-बहुवचन (समासपूर्वपद/सूच्यवस्तु)

• मुक्ता: pearl(s)
• Type: Noun
• Root: मुक्ता
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-बहुवचन (समासपूर्वपद/सूच्यवस्तु)

• सुवर्ण: gold
• Type: Noun
• Root: सुवर्ण
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-बहुवचन (समासपूर्वपद/सूच्यवस्तु)

• पण्याः: saleable commodities/wares
• Type: Noun
• Root: पण्य
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-बहुवचन; ‘पण्य’ (विक्रेयवस्तु) — यहाँ ‘पण्याः’ = पण्यवस्तवः

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय

• प्रभूततरा: more abundant, in greater quantity
• Type: Adjective
• Root: प्रभूत
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; ‘प्रभूत’ (बहु) + तरप् (तुलनात्मक) = ‘अधिकतर/अत्यधिक’

• दक्षिणापथे: in the Dakṣiṇāpatha (the southern region/Deccan route)
• Type: Noun
• Root: दक्षिणापथ
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी-एकवचन; देशवाचक (लोकेटिव)

Entities Mentioned

• Dakṣiṇāpatha (southern route)
• blankets
• hides
• horses
• conch-shell
• diamond
• gems
• pearls
• gold

More Details

FAQs

How does this verse refine the earlier route comparison?

It notes the Southern route’s specialization and abundance in certain luxury goods (conch, diamonds, gems, pearls, gold), even if it lacks other items like horses.

What is the policy use of such commodity mapping?

To tailor customs, security, and state trading/monopoly decisions to the dominant goods of each corridor.