Sutra 53

Devanagari script

समायां दण्डमण्डलव्यूहाः विषमायां भोगासंहतव्यूहाः व्यामिश्रायां विषमव्यूहाः ॥ कZ_१०.३.५३ ॥

Transliteration

samāyāṃ daṇḍamaṇḍalavyūhāḥ viṣamāyāṃ bhogāsaṃhatavyūhāḥ vyāmiśrāyāṃ viṣamavyūhāḥ

Translation

ہموار زمین پر دَण्ड اور مَण्डل کی صف بندیاں؛ ناہموار زمین پر بھوگ اور اَسَمہت صف بندیاں؛ اور مخلوط زمین پر وِشَم (غیر منظم) صف بندیاں۔

Word by Word

• समायाम्: in an even (level) situation/ground
• Type: Noun
• Root: समा
• Form: स्त्रीलिङ्ग; एकवचन; सप्तमी (अधिकरण)

• दण्ड-मण्डल-व्यूहाः: the staff-and-circle formations (battle arrays)
• Type: Noun
• Root: व्यूह
• Form: पुंलिङ्ग; बहुवचन; प्रथमा; समासः = दण्डस्य मण्डलं (दण्डमण्डलम्) तस्य व्यूहाः

• विषमायाम्: in an uneven situation/ground
• Type: Noun
• Root: विषमा
• Form: स्त्रीलिङ्ग; एकवचन; सप्तमी (अधिकरण)

• भोग-असंहत-व्यूहाः: the loose (uncompacted) formations with extended wings/arms
• Type: Noun
• Root: व्यूह
• Form: पुंलिङ्ग; बहुवचन; प्रथमा; समासः = भोगाः + असंहतः (असंहतभोगः) तस्य व्यूहाः

• व्यामिश्रायाम्: in a mixed situation/ground
• Type: Noun
• Root: व्यामिश्रा
• Form: स्त्रीलिङ्ग; एकवचन; सप्तमी (अधिकरण)

• विषम-व्यूहाः: irregular (uneven) formations
• Type: Noun
• Root: व्यूह
• Form: पुंलिङ्ग; बहुवचन; प्रथमा; समासः = विषमाः व्यूहाः

Entities Mentioned

• daṇḍa-vyūha
• maṇḍala-vyūha
• bhoga-vyūha
• asaṃhata-vyūha
• viṣama-vyūha

More Details

FAQs

What is the governance value of prescribing formations by terrain?

It converts battlefield choice into repeatable doctrine—reducing commander variance, speeding decisions, and improving coordination across units.