Sutra 15

Devanagari script

विवादसौरिकसमाजद्यूतवारणं च कारयेत्मुद्रारक्षणं च ॥ कZ_१०.१.१५ ॥

Transliteration

vivāda-saurika-samāja-dyūta-vāraṇaṃ ca kārayet mudrā-rakṣaṇaṃ ca

Translation

وہ جھگڑوں، شراب کی تجارت/پینے کی محفلوں، فارغ ہجوم کی مجلسوں اور جوئے کو روکے؛ اور مہروں/سیلوں (سرکاری اجازت ناموں) کی حفاظت بھی یقینی بنائے۔

Word by Word

• विवाद: dispute; litigation
• Type: Noun
• Root: वि + वद्
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासाङ्ग)

• सौरिक: liquor-seller; dealer in spirits
• Type: Noun/Adjective
• Root: सूरा (सुरा) + ठक् (इक)
• Form: विशेषण/समासाङ्ग; पुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासाङ्ग)

• समाज: assembly; public gathering
• Type: Noun
• Root: सम् + अज्/गम् (व्युत्पत्त्यनुसार)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासाङ्ग)

• द्यूत: gambling; dice-play
• Type: Noun
• Root: दिव् (द्युत्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासाङ्ग)

• वारणम्: prohibition; prevention; restraint
• Type: Noun (action noun)
• Root: वृ (वारयति)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; भाववाचक (निषेध/प्रतिषेध)

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय

• कारयेत्: should cause (it) to be done; should enforce/arrange
• Type: Verb
• Root: कृ (कारयति)
• Form: लोट्/विधिलिङ् (आज्ञा/विधान); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुष एकवचन; णिच् (causative)

• मुद्रा: seal; official seal
• Type: Noun
• Root: मुद्रा
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया एकवचन (समासाङ्ग)

• रक्षणम्: protection; safeguarding
• Type: Noun (action noun)
• Root: रक्ष्
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; भाववाचक

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय

Entities Mentioned

• camp population
• official seals (mudrā)

More Details

FAQs

What is the administrative significance of 'mudrā-rakṣaṇa' in a campaign context?

Protecting seals prevents forged orders and unauthorized requisitions, preserving the chain of command and fiscal control.