Sutra 18
Devanagari script
धर्मस्थः प्रदेष्टा वा हैरण्यदण्डमदण्ड्ये क्षिपति क्षेपद्विगुणमस्मै दण्डं कुर्यात् हीनातिरिक्ताष्टगुणं वा ॥ कZ_०४.९.१८ ॥
Transliteration
dharmasthaḥ pradeṣṭā vā hairaṇyadaṇḍamadaṇḍye kṣipati kṣepadviguṇamasmai daṇḍaṃ kuryāt hīnātiriktāṣṭaguṇaṃ vā
Translation
اگر جج یا پرَدیشٹا (انتظامی افسر) ایسے شخص پر مالی جرمانہ عائد کرے جو جرمانے کا مستحق نہیں، تو اس پر غلط طور پر عائد کی گئی رقم کے دوگنے کے برابر جرمانہ ہوگا؛ یا جہاں رقم کم یا زیادہ لگائی گئی ہو، وہاں کمی/زیادتی کے لحاظ سے آٹھ گنا سزا نافذ کی جائے گی۔
Word by Word
धर्मस्थःthe judge / officer presiding over justice
धर्मस्थः:
TypeNoun
Rootधर्मस्थ
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्रदेष्टाthe pradeṣṭṛ (an appointed officer)
प्रदेष्टा:
TypeNoun
Rootप्रदेष्टृ
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
हैरण्यदण्डम्a monetary fine
हैरण्यदण्डम्:
TypeNoun
Rootहैरण्यदण्ड
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अदण्ड्येin the case of one who is not punishable / not liable to a fine
अदण्ड्ये:
TypeAdjective (used substantively)
Rootअदण्ड्य
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी, एकवचन (अधिकरणे)
क्षिपतिimposes / throws (a fine)
क्षिपति:
TypeVerb
Rootक्षिप्
Formलट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
क्षेपद्विगुणम्double the amount of the (wrongful) imposition
क्षेपद्विगुणम्:
TypeNoun/Adjective (used as measure)
Rootक्षेप-द्विगुण
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (दण्डम् विशेषयति)
अस्मैto him (i.e., to that officer)
अस्मै:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formचतुर्थी, एकवचन
दण्डम्a penalty
दण्डम्:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
कुर्यात्should impose / should make (i.e., should levy)
कुर्यात्:
TypeVerb
Rootकृ
Formविधिलिङ्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
हीनातिरिक्ताष्टगुणम्(a penalty) eightfold, for (wrongly) reducing or increasing (the due amount)
हीनातिरिक्ताष्टगुणम्:
TypeAdjective (used as measure)
Rootहीन-अतिरिक्त-अष्टगुण
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (दण्डम् विशेषयति)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
Entities Mentioned
D
dharmasthaP
pradeṣṭāN
non-liable citizenFAQs
To make abuse of fining power unprofitable and risk-dominant, preventing fines from becoming a revenue-by-coercion tool.