Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 14

तस्य परिचारकजनं वाग्दण्डपारुष्यातिलब्धं मार्गेत दुःखोपहतमन्यप्रसक्तं वा स्त्रीजनं दायवृत्तिस्त्रीजनाभिमन्तारं वा बन्धुम् ॥ कZ_०४.७.१४ ॥

tasya paricārakajanaṃ vāgdaṇḍapāruṣyātilabdhaṃ mārgeta duḥkhopahatam anyaprasaktaṃ vā strījanaṃ dāyavṛtti-strījanābhimantāraṃ vā bandhum

اس کے خادموں میں اُن لوگوں کی تفتیش کرے جنہیں سخت زبانی سزا یا بدسلوکی ملی ہو؛ اور گھر کی عورتوں میں اُن کی جو رنج و تکلیف میں ہوں یا کہیں اور دل لگائے ہوں؛ نیز ایسے رشتہ دار کی بھی جو وراثت سے فائدہ اٹھانے والا ہو یا گھر کی عورتوں سے عداوت رکھتا ہو۔

तस्यof him/that (person)
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
Formषष्ठी-एकवचनम्, पुं/नपुं (सर्वनाम)
परिचारकजनम्the group of attendants/servants
परिचारकजनम्:
TypeNoun
Rootपरि-चर्; जन
Formद्वितीया-एकवचनम्, पुं
वाक्-दण्ड-पारुष्यात्from verbal or corporal harshness
वाक्-दण्ड-पारुष्यात्:
TypeNoun
Rootवाच्; दण्ड; पारुष्य
Formपञ्चमी-एकवचनम्, नपुं (पारुष्य)
अति-लब्धम्having been excessively obtained/appropriated; overreached/overexacted
अति-लब्धम्:
TypeParticiple
Rootअति-लभ्
Formभूतकृदन्त (क्त), द्वितीया-एकवचनम्, नपुं; (परिचारकजनम् इत्यस्य विशेषणम्)
मार्गेतshould search out / should investigate
मार्गेत:
TypeVerb
Rootमार्ग्
Formलोट् (आज्ञार्थे/विधिलिङर्थे), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
दुःख-उपहतम्afflicted by suffering
दुःख-उपहतम्:
TypeParticiple
Rootदुःख; उप-हन्
Formभूतकृदन्त (क्त), द्वितीया-एकवचनम्, नपुं; (स्त्रीजनम् इत्यस्य विशेषणम्)
अन्य-प्रसक्तम्attached to another; involved elsewhere (with someone else)
अन्य-प्रसक्तम्:
TypeParticiple
Rootअन्य; प्र-सञ्ज्/सज् (प्रसक्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), द्वितीया-एकवचनम्, नपुं; (स्त्रीजनम् इत्यस्य विशेषणम्)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
स्त्रीजनम्the womenfolk
स्त्रीजनम्:
TypeNoun
Rootस्त्री; जन
Formद्वितीया-एकवचनम्, पुं (समूहवाचक)
दाय-वृत्तिःinheritance-based maintenance/livelihood
दाय-वृत्तिः:
TypeNoun
Rootदाय; वृत्ति
Formप्रथमा-एकवचनम्, स्त्री
स्त्रीजन-अभिमन्तारम्a claimant/appropriator of the womenfolk
स्त्रीजन-अभिमन्तारम्:
TypeNoun (agent)
Rootस्त्रीजन; अभि-मन् (अभिमन्तृ)
Formद्वितीया-एकवचनम्, पुं; (अभिमन्तृ-शब्दः)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
बन्धुम्a kinsman/relative
बन्धुम्:
TypeNoun
Rootबन्धु
Formद्वितीया-एकवचनम्, पुं
A
attendants/servants
H
household women
K
kinsmen/heirs

FAQs

Prioritize suspects by motive and proximity: those recently punished or abused, those with conflicted domestic ties, and those with inheritance incentives or household enmities.

Governance through calibrated suspicion (saṃśaya) and motive-based inquiry: power, resentment, desire, and gain are treated as predictable drivers of covert crime.