Sutra 1
Devanagari script
त्रयः प्राचीना राजमार्गास्त्रय उदीचीना इति वास्तुविभागः ॥ कZ_०२.४.०१ ॥
Transliteration
trayaḥ prācīnā rājamārgās traya udīcīnā iti vāstuvibhāgaḥ
Translation
شہر کی منصوبہ بندی کی تقسیم یہ ہے: مشرق کی طرف جانے والی تین شاہراہیں اور شمال کی طرف جانے والی تین شاہراہیں۔
Word by Word
त्रयःthree
त्रयः:
TypeNumeral (Adjective)
Rootत्रि
Formप्रथमा-बहुवचनम्, पुंलिङ्गम्; विशेषणम्
प्राचीनाःeastern (pertaining to the east)
प्राचीनाः:
TypeAdjective
Rootप्राचीन
Formप्रथमा-बहुवचनम्, पुंलिङ्गम्; विशेषणम्
राजमार्गाःroyal roads; main thoroughfares
राजमार्गाः:
TypeNoun
Rootराजमार्ग
Formप्रथमा-बहुवचनम्, पुंलिङ्गम्
त्रयःthree
त्रयः:
TypeNumeral (Adjective)
Rootत्रि
Formप्रथमा-बहुवचनम्, पुंलिङ्गम्; विशेषणम्
उदीचीनाःnorthern (pertaining to the north)
उदीचीनाः:
TypeAdjective
Rootउदीचीन
Formप्रथमा-बहुवचनम्, पुंलिङ्गम्; विशेषणम्
इतिthus; as follows
इति:
TypeParticle/Quotative
Rootइति
Formनिपातः; उक्तिसमाप्त्यर्थः
वास्तुविभागःdivision/classification of the site/layout
वास्तुविभागः:
TypeNoun
Rootवास्तुविभाग
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गम्; शीर्षक/विषयनिर्देशः
Entities Mentioned
R
rājamārga (royal highway)FAQs
A fixed arterial grid simplifies policing, taxation movement, military mobilization, and maintenance budgeting by making circulation predictable and inspectable.
They are state-priority corridors for administration, trade supervision, and rapid troop/police movement—hence centrally planned and regulated.