Sutra 41
Devanagari script
स्त्रियं दासीमधिमेहयतां पूर्वः साहसदण्डः अदासीं मध्यमः कृतावरोधामुत्तमः कुलस्त्रियं वधः ॥ कZ_०२.३६.४१ ॥
Transliteration
striyaṃ dāsīm adhimehayatāṃ pūrvaḥ sāhasadaṇḍaḥ, adāsīṃ madhyamaḥ, kṛtāvarodhām uttamaḥ, kulastriyaṃ vadhaḥ.
Translation
کسی لونڈی عورت کی بے حرمتی/زبردستی کرنے پر ‘کم ترین’ ساہس جرمانہ؛ غیر لونڈی عورت کے لیے ‘درمیانہ’ ساہس جرمانہ؛ قید/پردہ میں رکھی گئی عورت کے لیے ‘اعلیٰ ترین’ ساہس جرمانہ؛ اور معزز خاندان کی عورت (کُلستری) کی بے حرمتی پر سزائے موت۔
Word by Word
स्त्रियम्a woman (as the object/victim)
स्त्रियम्:
TypeNoun
Rootस्त्री
Formस्त्री-शब्दः; स्त्रीलिङ्गः; द्वितीया-एकवचनम्
दासीम्a female slave
दासीम्:
TypeNoun
Rootदासी
Formदासी-शब्दः; स्त्रीलिङ्गः; द्वितीया-एकवचनम्; स्त्रियम् इति विशेषणवत् (विशेष्य-सम्बन्धः)
अधिमेहयताम्(for two persons) who commit ‘adhimeha’ upon (a woman) (a specified sexual outrage/indecent act)
अधिमेहयताम्:
TypeVerb
Rootअधि√मिह् (मिह्)
Formलट्-लकारः; परस्मैपदम्; तृतीया-पुरुषः? (न); वस्तुतः—वर्तमानकाले कर्तरि; द्विवचन/बहुवचन-रूपम्: ‘अधिमेहयताम्’ = तृतीया-पुरुष-द्विवचनम् (आज्ञार्थे/विधौ) अथवा विधिलिङ्-सम्भावना; धातोः प्रेरणार्थक-प्रयोगः (मेहयति = causative of √मिह्) ; उपसर्गः ‘अधि’
पूर्वःthe first (lowest)
पूर्वः:
TypeAdjective
Rootपूर्व
Formपुंलिङ्गः; प्रथमा-एकवचनम्; ‘साहसदण्डः’ इति विशेषणम्
साहसदण्डःthe fine/penalty for violent outrage (sāhasa-penalty)
साहसदण्डः:
TypeNoun
Rootसाहस + दण्ड
Formपुंलिङ्गः; प्रथमा-एकवचनम्; समासः: साहसस्य दण्डः
अदासीम्a non-slave woman (a free woman)
अदासीम्:
TypeNoun
Rootअ + दासी
Formनञ्-समास/नञ्-पूर्वपद-प्रयोगः; स्त्रीलिङ्गः; द्वितीया-एकवचनम्; ‘दासी’ इत्यस्य निषेधः = दासी-न-स्त्री (स्वतन्त्रा स्त्री)
मध्यमःthe middle (grade)
मध्यमः:
TypeAdjective
Rootमध्यम
Formपुंलिङ्गः; प्रथमा-एकवचनम्; (साहसदण्डः) इति अनुवर्तते
कृतावरोधाम्a woman who is confined/secluded (kept under restraint)
कृतावरोधाम्:
TypeNoun
Rootकृत + अवरोध
Formस्त्रीलिङ्गः; द्वितीया-एकवचनम्; बहुव्रीहिः: कृतः अवरोधः यस्याः सा (स्त्री)
उत्तमःthe highest (grade)
उत्तमः:
TypeAdjective
Rootउत्तम
Formपुंलिङ्गः; प्रथमा-एकवचनम्; (साहसदण्डः) इति अनुवर्तते
कुलस्त्रियम्a respectable family woman
कुलस्त्रियम्:
TypeNoun
Rootकुल + स्त्री
Formस्त्रीलिङ्गः; द्वितीया-एकवचनम्; समासः: कुलस्य स्त्री (कुलीन-स्त्री/गृहिणी)
वधःdeath (capital punishment)
वधः:
TypeNoun
Rootवध
Formपुंलिङ्गः; प्रथमा-एकवचनम्; दण्डरूपेण विधानम्
Entities Mentioned
W
women (various legal statuses)FAQs
Kauṭilya ties punishment to perceived social injury and security breach (especially intrusion into guarded/secluded households and elite lineages).
Deterrence through differential valuation of social order; law is used to protect hierarchy and household integrity as state interests.