Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 23

प्रदीप्तमनभिधावतो गृहस्वामिनो द्वादशपणो दण्डः षट्पणोऽवक्रयिणः ॥ कZ_०२.३६.२३ ॥

pradīptam anabhidhāvato gṛhasvāmino dvādaśapaṇo daṇḍaḥ ṣaṭpaṇo 'vakrayiṇaḥ

اگر آگ بھڑک رہی ہو اور گھر کا مالک دوڑ کر (مدد کے لیے) نہ پہنچے تو 12 پن کا جرمانہ ہے؛ اور جو ڈیوٹی سے بچنے/ٹالنے والا ہو اس پر 6 پن۔

प्रदीप्तम्(a fire) that has flared up / is blazing
प्रदीप्तम्:
TypeParticiple (Verbal adjective)
Rootप्र-दीप्
Formकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; ‘प्रदीप्त’ = ‘प्रज्वलित’
अनभिधावतःof (one) not rushing to it (to respond)
अनभिधावतः:
TypeParticiple (Verbal adjective)
Rootअभि-धाव्
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ) with नञ्-प्रत्यय; पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; ‘अनभिधावतः’ = ‘not running towards (it), not rushing to (extinguish)’
गृहस्वामिनःof the house-owner
गृहस्वामिनः:
TypeNoun
Rootगृह + स्वामिन्
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; ‘गृहस्य स्वामी’
द्वादशपणः(is) twelve-paṇa (in amount)
द्वादशपणः:
TypeNoun (numeral-compound)
Rootद्वादश + पण
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; दण्डस्य विशेषणम्
दण्डःthe penalty / fine
दण्डः:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
षट्पणः(is) six-paṇa (in amount)
षट्पणः:
TypeNoun (numeral-compound)
Rootषट् + पण
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (दण्डः) इति अनुवर्तते
अवक्रयिणःof the under-buyer / one who buys at a reduced price
अवक्रयिणः:
TypeAgent noun (कृदन्त)
Rootअव-√क्री (क्रय)
Formकृदन्त: ‘क्रयिन्’ (agent/buyer) with उपसर्ग ‘अव-’; पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; ‘अवक्रयिन्’ = ‘one who buys/obtains at a reduced price; under-buyer’
H
householders
M
municipal enforcement

FAQs

Graduated liability: stronger punishment for outright non-response; lesser for partial avoidance—calibrating deterrence to culpability.