Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 10

चिकित्सकः प्रच्छन्नव्रणप्रतीकारकारयितारमपथ्यकारिणं च गृहस्वामी च निवेद्य गोपस्थानिकयोर्मुच्येत अन्यथा तुल्यदोषः स्यात् ॥ कZ_०२.३६.१० ॥

cikitsakaḥ pracchannavraṇapratīkārakārayitāram apathyakāriṇaṃ ca gṛhasvāmī ca nivedya gopasthānikayor mucyeta anyathā tulyadoṣaḥ syāt

طبیب—اور اسی طرح گھر کا مالک بھی—اس شخص کی اطلاع دے جو چھپے ہوئے زخم کا علاج کرانا چاہے، اور اس کی بھی جو پرہیز/مقررہ ہدایات کے خلاف عمل کرے؛ اطلاع دینے سے وہ گوپ اور ستھانک حکّام کے سامنے بری الذمہ ہو جاتا ہے؛ ورنہ اس پر بھی برابر کا جرم عائد ہوگا۔

चिकित्सकःthe physician
चिकित्सकः:
TypeNoun
Rootचिकित्सक
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
प्रच्छन्न-व्रण-प्रतीकार-कारयितारम्the one who gets the remedy for a concealed wound done
प्रच्छन्न-व्रण-प्रतीकार-कारयितारम्:
TypeNoun
Rootकारयितृ (√कृ, णिच्)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; समासः: प्रच्छन्नव्रणस्य प्रतीकारः, तस्य कारयिता
अपथ्य-कारिणम्and the one who acts improperly (medically unwholesomely)
अपथ्य-कारिणम्:
TypeNoun
Rootकारिन् (√कृ)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; अपथ्यं करोतीति
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
गृह-स्वामीthe master of the house
गृह-स्वामी:
TypeNoun
Rootस्वामिन्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; गृहस्य स्वामी
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
निवेद्यhaving reported
निवेद्य:
TypeVerb
Root√विद् (निवेदयति)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund); ‘having informed/reported’
गोप-स्थानिकयोःto the gopa and the sthānika (officials)
गोप-स्थानिकयोः:
TypeNoun
Rootगोप; स्थानिक
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी/सप्तमी-द्विवचन (प्रयोगे अधिकरण/सम्प्रदानभावः); ‘of/to the gopa and the sthānika’
मुच्येतshould be released (from liability)
मुच्येत:
TypeVerb
Root√मुच्
Formलोट्/विधिलिङ्?—विधिलिङ् (optative), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘should be released/shall be absolved’
अन्यथाotherwise
अन्यथा:
TypeIndeclinable
Rootअन्यथा
Formअव्यय; ‘otherwise’
तुल्य-दोषःan equal fault/culpability
तुल्य-दोषः:
TypeNoun
Rootदोष
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; तुल्यो दोषो यस्य
स्यात्would be / should be
स्यात्:
TypeVerb
Root√अस्
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
P
physician
H
householder
S
suspect with concealed wounds
G
gopa
S
sthānika

FAQs

Hidden injuries can be evidence of violence, theft, or flight from justice; physicians become key nodes for detecting offenders.

Imposing ‘equal guilt’ for non-reporting turns private actors into compliance partners and reduces safe havens for criminals.