Sutra 19

Devanagari script

स्थानस्याशुद्धिर्यवसस्याग्रहणं स्थले शायनमभागे घातः परारोहणमकाले यानमभूमावतीर्थेऽवतारणं तरुषण्ड इत्यत्ययस्थानानि ॥ कZ_०२.३२.१९ ॥

Transliteration

sthānasyāśuddhir yavasasyāgrahaṇaṃ sthale śāyanam abhāge ghātaḥ parārohaṇam akāle yānam abhūmāvatīrthe 'vatāraṇaṃ taruṣaṇḍa ity atyaya-sthānāni

Translation

حادثے/خطرے کے مقامات یہ ہیں: ٹھکانے کی ناپاکی، چارہ حاصل نہ ہونا، سخت زمین پر لٹانا، نامناسب حصے پر ضرب لگنا، کسی دوسرے شخص کا سوار ہونا، نامناسب وقت میں سفر، ناموزوں جگہ یا بغیر گھاٹ/گزرگاہ (فورڈ) کے اتارنا، اور درختوں کے جھنڈ/گھنی جھاڑی میں چلنا—یہ خطرے کے مقامات ہیں۔

Word by Word

• स्थानस्य: of a place/position
• Type: Noun
• Root: स्थान
• Form: नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी-एकवचन

• अशुद्धिः: impurity; uncleanliness; defect
• Type: Noun
• Root: अशुद्धि
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन

• यवसस्य: of fodder/grass
• Type: Noun
• Root: यवस
• Form: नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी-एकवचन

• अग्रहणम्: non-taking; non-collection; failure to obtain
• Type: Noun
• Root: अग्रहण
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन

• स्थले: on dry ground; on a (wrong) spot
• Type: Noun
• Root: स्थल
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-एकवचन

• शायनम्: lying down; sleeping; resting
• Type: Noun
• Root: शायन
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन

• अभागे: in an improper place; in a wrong part
• Type: Noun
• Root: अभाग
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी-एकवचन

• घातः: striking; killing; attack; harm
• Type: Noun
• Root: घात
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन

• परारोहणम्: climbing up; mounting; ascent
• Type: Noun
• Root: परारोहण
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन

• अकाले: at the wrong time; untimely
• Type: Noun
• Root: अकाल
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी-एकवचन

• यानम्: going; journey; march
• Type: Noun
• Root: यान
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन

• अभूमौ: on unsuitable ground; on non-terrain (unfit land)
• Type: Noun
• Root: अभूमि
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सप्तमी-एकवचन

• अतीर्थे: at a non-ford; at an improper crossing-place
• Type: Noun
• Root: अतीर्थ
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-एकवचन

• अवतारणम्: bringing down; descent; disembarkation
• Type: Noun
• Root: अवतारण
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन

• तरुषण्डः: a grove; clump of trees
• Type: Noun
• Root: तरुषण्ड
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन

• इति: thus; so (marking the end of the list)
• Type: Particle
• Root: इति
• Form: निपात; उद्धरण/समाप्त्यर्थ

• अत्ययस्थानानि: places of mishap; danger-zones
• Type: Noun
• Root: अत्ययस्थान
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-बहुवचन

Entities Mentioned

• elephants
• handlers (implied)

More Details

FAQs

What kind of governance instrument is this list of 'atyaya-sthāna'?

A proto-safety code: it identifies predictable failure modes so supervisors can enforce preventive routines and assign liability.