Sutra 48

Devanagari script

शत्यं गोमहिषोष्ट्राणां यूथं कुर्याच्चतुर्वृषम् ॥ कZ_०२.२९.४८च्द् ॥

Transliteration

śatyaṃ go-mahiṣoṣṭrāṇāṃ yūthaṃ kuryāc caturvṛṣam

Translation

گائے، بھینسوں اور اونٹوں کے لیے ریوڑ سو (سروں) کا ہو، اور اس میں چار افزائشی بیل ہوں۔

Word by Word

• शत्यम्: a ‘hundred’ (i.e., consisting of 100)
• Type: Noun/Adjective
• Root: शत्य (शत)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; विशेषणरूपेण ‘यूथम्’ इति पदं विशेषयति

• गो-महिष-उष्ट्राणाम्: of cows, buffaloes, and camels
• Type: Noun
• Root: गो / महिष / उष्ट्र
• Form: समासः (इतरेतर-द्वन्द्वः); षष्ठी बहुवचन; ‘यूथम्’ इति पदस्य सम्बन्धे (of cows, buffaloes, and camels)

• यूथम्: a herd, a troop (group of animals)
• Type: Noun
• Root: यूथ
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; ‘कुर्यात्’ इत्यस्य कर्म

• कुर्यात्: should make / should form
• Type: Verb
• Root: कृ
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘(सः) कुर्यात्’ = should make/should form

• चतुर्-वृषम्: having four bulls (i.e., a herd with four bulls)
• Type: Numeral + Noun (compound)
• Root: चतुर् + वृष
• Form: समासः; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; ‘यूथम्’ इत्यस्य विशेषणम्—‘चार-वृष-युक्तम्’

Entities Mentioned

• cattle
• buffaloes
• camels
• herd (yūtha)
• breeding bulls

More Details

FAQs

Why define a herd as ‘100 with four bulls’?

It standardizes managerial units for counting, guarding, and provisioning while maintaining a controlled breeding ratio to sustain the stock.