Sutra 33
Devanagari script
दोहनकालमतिक्रामतस्तत्फलहानं दण्डः ॥ कZ_०२.२९.३३ ॥
Transliteration
dohanakālamatikrāmatastatphalahānaṃ daṇḍaḥ
Translation
مقررہ دودھ دوہنے کے وقت سے تجاوز/خلاف ورزی کرنے پر سزا یہ ہے کہ اس سے حاصل ہونے والا فائدہ/پیداوار ضبط کر لی جائے۔
Word by Word
दोहना-कालम्the milking-time (the prescribed time for milking)
दोहना-कालम्:
TypeNoun
Rootदुह् (दोहने)
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; समासः—दोहना (दुह्-धातुज कृदन्त/भाववाचक) + काल (पुं) → दोहनकाल (नपुं)
अतिक्रामतः(by one) who oversteps/exceeds
अतिक्रामतः:
TypeVerb (participial)
Rootअति-क्रम्
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; परस्मैपदी; प्रथमा एकवचन; पुंलिङ्ग (कर्तरि) — ‘(he) who exceeds/oversteps’
तत्-फल-हानम्loss of its yield/result
तत्-फल-हानम्:
TypeNoun
Rootहन् (हिंसागत्योः) / √हा (हानौ)
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; समासः—तत् (सर्वनाम, ‘उसका/उस’) + फल (नपुं) + हान (स्त्री/भाव) → हानम् (नपुं)
दण्डःa penalty (fine)
दण्डः:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा
Entities Mentioned
M
milker/herdsman (implicit)FAQs
It is an economic sanction (loss of gains) designed to neutralize incentive for rule-breaking and is administratively easier to apply.