Sutra 22
Devanagari script
सर्पव्यालत्रासनार्थं गोचरानुपातज्ञानार्थं च त्रस्नूनां घण्टातूर्यं च बध्नीयुः ॥ कZ_०२.२९.२२ ॥
Transliteration
sarpavyālatrāsanārthaṃ gocarānupātajñānārthaṃ ca trasnūnāṃ ghaṇṭātūryaṃ ca badhnīyuḥ
Translation
سانپوں اور جنگلی جانوروں کو ڈرانے اور چراگاہی راستوں پر نقل و حرکت جاننے کے لیے وہ ڈرپوک (جانوروں) پر گھنٹیاں اور آواز پیدا کرنے والے آلات باندھیں۔
Word by Word
सर्पव्यालत्रासनार्थम्for the purpose of frightening off snakes and wild beasts
सर्पव्यालत्रासनार्थम्:
TypeNoun
Rootअर्थ
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया (अर्थम्); समासः—(सर्पौ च व्यालौ च) इति द्वन्द्वः, तयोः त्रासनम् इति षष्ठी-तत्पुरुषः, तस्य अर्थम् इति षष्ठी-तत्पुरुषः; प्रयोजनार्थकं पदम्
गोचरानुपातज्ञानार्थम्and for the purpose of knowing/ascertaining the tracking (movement/pursuit) on grazing-grounds/routes
गोचरानुपातज्ञानार्थम्:
TypeNoun
Rootअर्थ
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया (अर्थम्); समासः—गोचराणाम् अनुपातः इति षष्ठी-तत्पुरुषः, तस्य ज्ञानम् इति षष्ठी-तत्पुरुषः, तस्य अर्थम् इति षष्ठी-तत्पुरुषः; प्रयोजनार्थकं पदम्
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formअव्यय, समुच्चयार्थक
त्रस्नूनाम्of the frighteners/scare-devices (or frighteners)
त्रस्नूनाम्:
TypeNoun
Rootत्रस्नु
Formपुंलिङ्ग (सम्भाव्य), बहुवचन, षष्ठी; ‘त्रस्नु’ = त्रासक/भयङ्कर (frightener) इत्यर्थे
घण्टातूर्यम्a bell and a musical instrument (sound device)
घण्टातूर्यम्:
TypeNoun
Rootतूर्य
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; समासः—घण्टा च तूर्यं च इति द्वन्द्वः
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formअव्यय, समुच्चयार्थक
बध्नीयुःthey should tie/fasten
बध्नीयुः:
TypeVerb
Rootबन्ध्
Formलोट् (आज्ञार्थे/विधिलिङर्थे), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, बहुवचन; धातुः—बन्ध् (बध्नाति)
Entities Mentioned
S
snakes (sarpa)P
predators (vyāla)G
grazing routes (gocara)B
bells (ghaṇṭā)S
sound instruments (tūrya)FAQs
They are both deterrents (noise repels predators) and monitoring devices (sound reveals herd location and abnormal movement).
Practical, inexpensive controls (upāya) embedded in routine operations to reduce risk without heavy manpower.