Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 20

परस्य भार्यां कन्यां वित्तं वापहरन्तं शवित्तं वापहरन्तं शङ्कितमाविग्नमुद्भाण्डीकृतं महाभाण्डेन मूर्ध्नि भारेणावच्छादयन्तं सद्योगृहीतलिङ्गिनमलिङ्गिनं वा प्रव्रजितमलक्ष्यव्याधितं भयविकारिणं गूढसारभाण्डशासनशस्त्राग्नियोगं विषहस्तं दीर्घपथिकममुद्रं चोपग्राहयेत् ॥ कZ_०२.२८.२० ॥

parasya bhāryāṃ kanyāṃ vittaṃ vāpaharantaṃ śa-vittaṃ vāpaharantaṃ śaṅkitam āvignam udbhāṇḍīkṛtaṃ mahābhāṇḍena mūrdhni bhāreṇāvacchādayantaṃ sadyogṛhīta-liṅginam aliṅginaṃ vā pravrajitam alakṣya-vyādhitaṃ bhaya-vikāriṇaṃ gūḍha-sāra-bhāṇḍa-śāsana-śastra-agniyogaṃ viṣa-hastaṃ dīrgha-pathikam amudraṃ copagrāhayet

وہ حراست میں لے: جو کسی دوسرے کی بیوی یا بیٹی کو اغوا کرے یا مال چُرائے؛ جو مشتبہ، گھبرایا ہوا یا ٹال مٹول/بچنے والا رویہ رکھتا ہو؛ جو سر پر بڑے بوجھ سے سامان ڈھانپ کر چھپائے؛ جو ابھی ابھی سنیاسی کی علامتیں اختیار کرے (یا علامتوں کے بغیر بھی ایسا دعویٰ کرے)؛ جو ترکِ دنیا کا بھیس بنائے، مبہم ‘بیماری’ دکھائے، یا خوف کے باعث غیر معمولی کیفیت میں ہو؛ جو چھپے ہوئے قیمتی مال، خفیہ/جعلی احکام، ہتھیار، آتش زنی کے آلات، ہاتھ میں زہر لیے ہو؛ جو مہر والا پاس نہ رکھنے والا دور دراز کا مسافر ہو؛ اور اسی قسم کے دیگر مشکوک افراد۔

परस्यof another (person)
परस्य:
TypeAdjective/Pronoun
Rootपर
Formषष्ठी-एकवचनम्, पुं/नपुं; ‘पर’ (other’s) used genitively
भार्याम्wife
भार्याम्:
TypeNoun
Rootभार्या
Formद्वितीया-एकवचनम्, स्त्रीलिङ्ग
कन्याम्unmarried girl / maiden
कन्याम्:
TypeNoun
Rootकन्या
Formद्वितीया-एकवचनम्, स्त्रीलिङ्ग
वित्तम्wealth, property
वित्तम्:
TypeNoun
Rootवित्त
Formद्वितीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्ग
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्यय
अपहरन्तम्one who is carrying off / abducting / stealing
अपहरन्तम्:
TypeVerb (participle)
Rootअप-हृ
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ), द्वितीया-एकवचनम्, पुंलिङ्ग; ‘carrying off/stealing’
शवित्तम्stolen wealth / illicit property
शवित्तम्:
TypeNoun/Adjective
Rootशवित्त
Formद्वितीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्ग; पाठभेद/दुर्लभपद (अर्थः ‘stolen wealth’ इति ग्रहणीयम्)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्यय
अपहरन्तम्one who is stealing / carrying off
अपहरन्तम्:
TypeVerb (participle)
Rootअप-हृ
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ), द्वितीया-एकवचनम्, पुंलिङ्ग
शङ्कितम्suspected / suspicious
शङ्कितम्:
TypeVerb (participle)
Rootशङ्क्
Formभूतकृदन्त (क्त), द्वितीया-एकवचनम्, पुंलिङ्ग; ‘suspected’/‘apprehensive’
आविग्नम्agitated, distressed
आविग्नम्:
TypeAdjective
Rootवि-गम्/विग्न
Formद्वितीया-एकवचनम्, पुंलिङ्ग; ‘disturbed, agitated’
उद्भाण्डीकृतम्made into/posing as a petty trader (packman)
उद्भाण्डीकृतम्:
TypeVerb (participle)
Rootउद्-भाण्डी-कृ
Formभूतकृदन्त (क्त), द्वितीया-एकवचनम्, पुंलिङ्ग; causative/denominative sense ‘made into a (petty) trader/packman; made to carry goods’
महाभाण्डेनwith a large pack/load
महाभाण्डेन:
TypeNoun
Rootमहाभाण्ड
Formतृतीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्ग; महत् + भाण्ड (large load/pack of goods)
मूर्ध्निon the head
मूर्ध्नि:
TypeNoun
Rootमूर्धन्
Formसप्तमी-एकवचनम्, पुंलिङ्ग
भारेणwith a burden/load
भारेण:
TypeNoun
Rootभार
Formतृतीया-एकवचनम्, पुंलिङ्ग
अवच्छादयन्तम्covering, concealing
अवच्छादयन्तम्:
TypeVerb (participle)
Rootअव-छद्
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ), द्वितीया-एकवचनम्, पुंलिङ्ग; ‘covering/concealing’
सद्यःimmediately, just now
सद्यः:
TypeAdverb
Rootसद्यः
Formकालवाचक-अव्यय
गृहीतtaken, seized, assumed
गृहीत:
TypeVerb (participle)
Rootग्रह्
Formभूतकृदन्त (क्त); पूर्वपद in compound
लिङ्गिनम्one bearing a mark/guise (e.g., ascetic insignia)
लिङ्गिनम्:
TypeNoun/Adjective
Rootलिङ्गिन्
Formद्वितीया-एकवचनम्, पुंलिङ्ग; ‘one having a mark/guise’
अलिङ्गिनम्one without a mark/insignia
अलिङ्गिनम्:
TypeNoun/Adjective
Rootअलिङ्गिन्
Formद्वितीया-एकवचनम्, पुंलिङ्ग; नञ्-तत्पुरुष (a- + लिङ्गिन्)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्यय
प्रव्रजितम्one who has renounced / gone forth (ascetic)
प्रव्रजितम्:
TypeVerb (participle)
Rootप्र-√व्रज्
Formभूतकृदन्त (क्त), द्वितीया-एकवचनम्, पुंलिङ्ग; ‘gone forth’
अलक्ष्यunnoticed, unrecognizable
अलक्ष्य:
TypeAdjective
Rootअलक्ष्य
Formद्वितीया-एकवचनम्, पुंलिङ्ग; ‘not noticeable/indistinct’
व्याधितम्ill, diseased
व्याधितम्:
TypeVerb (participle)
Rootव्याध्
Formभूतकृदन्त (क्त), द्वितीया-एकवचनम्, पुंलिङ्ग
भयfear
भय:
TypeNoun
Rootभय
Formपूर्वपद in compound; नपुंसकलिङ्ग
विकारिणम्one whose behavior is altered (from fear)
विकारिणम्:
TypeAdjective
Rootविकारिन्
Formद्वितीया-एकवचनम्, पुंलिङ्ग; ‘one undergoing change/distortion’
गूढhidden, concealed
गूढ:
TypeAdjective (PPP)
Rootगूढ
Formपूर्वपद in compound; ‘hidden’
सारvaluable substance, valuables
सार:
TypeNoun
Rootसार
Formपूर्वपद in compound; पुंलिङ्ग
भाण्डgoods, wares
भाण्ड:
TypeNoun
Rootभाण्ड
Formपूर्वपद in compound; नपुंसकलिङ्ग
शासनorder, official document/permit
शासन:
TypeNoun
Rootशासन
Formपूर्वपद in compound; नपुंसकलिङ्ग
शस्त्रweapon
शस्त्र:
TypeNoun
Rootशस्त्र
Formपूर्वपद in compound; नपुंसकलिङ्ग
अग्निfire
अग्नि:
TypeNoun
Rootअग्नि
Formपूर्वपद in compound; पुंलिङ्ग
योगम्one connected with (such) dealings/contrivances
योगम्:
TypeNoun
Rootयोग
Formद्वितीया-एकवचनम्, पुंलिङ्ग; समाहार/सूची-समासः: गूढसार-भाण्ड-शासन-शस्त्र-अग्नि-योग (possession/connection with these)
विषpoison
विष:
TypeNoun
Rootविष
Formपूर्वपद in compound; नपुंसकलिङ्ग
हस्तम्one with poison in hand; a poison-carrier
हस्तम्:
TypeNoun/Adjective
Rootहस्त
Formद्वितीया-एकवचनम्, पुंलिङ्ग; विष-हस्त (one having poison in hand / poisoner)
दीर्घlong
दीर्घ:
TypeAdjective
Rootदीर्घ
Formपूर्वपद in compound
पथिकम्a long-distance traveler
पथिकम्:
TypeNoun
Rootपथिक
Formद्वितीया-एकवचनम्, पुंलिङ्ग; दीर्घ-पथिक (long-distance traveler)
अमुद्रम्without a seal/token/pass
अमुद्रम्:
TypeAdjective
Rootअमुद्र
Formद्वितीया-एकवचनम्, पुंलिङ्ग; नञ्-समास: a- + मुद्रा (without seal/token)
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
उपग्राहयेत्should apprehend / take into custody
उपग्राहयेत्:
TypeVerb
Rootउप-ग्रह् (causative)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुष, एकवचनम्; causative sense ‘cause to be seized/apprehend’
N
nāvādhyakṣa (implied authority at crossing)
T
travellers
R
renunciants (liṅgin/pravrajita)

FAQs

Long-distance movement without an official seal-pass is treated as a high-risk indicator for crime, espionage, or contraband.

Abduction, theft, forged orders, concealed valuables, weapons, arson implements, and poison—i.e., both criminal and political-security threats.