Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 22

फेनाघातो वल्लीफलानाम् परीवाहान्ताः पिप्पलीमृद्वीकेक्षूणां कूपपर्यन्ताः शाकमूलानाम् हरणीपर्यन्ता हरितकानाम् पाल्यो लवानां गन्धभैषज्योशीरह्रीबेरपिण्डालुकादीनाम् ॥ कZ_०२.२४.२२ ॥

phenāghāto vallīphalānām parīvāhāntāḥ pippalīmṛdvīkekṣūṇāṃ kūpaparyantāḥ śākamūlānām haraṇīparyantā haritakānām pālyo lavānāṃ gandhabhaiṣajyośīrahrīberapiṇḍālukādīnām

بیل دار پھلوں کی حد فین کے نشان (پانی کی سطح کی لکیر) تک؛ پِپّلی، انگور اور گنے کی حد آبپاشی کی نالی کے آخر تک؛ ساگ اور جڑوں کی حد پانی کھینچنے والے آلے کے آخر تک؛ ہریتکی کی حد محفوظ/برقرار رکھی ہوئی میڑ/بند (پالیہ) تک؛ اور نمک کے کھیتوں اور اُشیرا، ہری بیر، پِنڈالُک وغیرہ خوشبودار/دوائی پودوں کے لیے بھی—ہر ایک کی مقررہ کاشت کی حد/سرحد ہوتی ہے۔

फेनाघातःthe measure/limit called ‘foam-stroke’ (a standard for allowable taking)
फेनाघातः:
TypeNoun
Rootफेन; आ√हन् (घात)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; फेनस्य आघातः (घात = आघात/प्रहार/दण्ड)
वल्लीफलानाम्of creeper-fruits
वल्लीफलानाम्:
TypeNoun
Rootवल्ली; फल
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-बहुवचन; वल्लीनां फलानि
परीवाह-अन्ताःhaving the limit up to the ‘parīvāha’ boundary
परीवाह-अन्ताः:
TypeNoun
Rootपरीवाह; अन्त
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-बहुवचन; (ते) येषां सीमा/अन्तः ‘परीवाह’ इति
पिप्पली-मृद्वीका-इक्षूणाम्of long pepper, grapes/raisins, and sugarcane
पिप्पली-मृद्वीका-इक्षूणाम्:
TypeNoun
Rootपिप्पली; मृद्वीका; इक्षु
Formपुं/स्त्री/पुं (समूह), षष्ठी-बहुवचन; पिप्पली च मृद्वीका च इक्षवश्च (तेषाम्)
कूप-पर्यन्ताःhaving the limit up to the well (kūpa) boundary
कूप-पर्यन्ताः:
TypeNoun
Rootकूप; पर्यन्त
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-बहुवचन; (ते) येषां सीमा कूपः/कूपपर्यन्तः
शाक-मूलानाम्of vegetable-roots
शाक-मूलानाम्:
TypeNoun
Rootशाक; मूल
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-बहुवचन; शाकानां मूलानि
हरणी-पर्यन्ताःhaving the limit up to the ‘haraṇī’ boundary
हरणी-पर्यन्ताः:
TypeNoun
Rootहरणी; पर्यन्त
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-बहुवचन; (ते) येषां सीमा ‘हरणी’ इति
हरितकानाम्of harītaka (chebulic myrobalan)
हरितकानाम्:
TypeNoun
Rootहरितक
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-बहुवचन; हरितक-फलानाम्
पाल्यःto be maintained/observed (as the prescribed limit)
पाल्यः:
TypeAdjective
Rootपाल्य (पा√ल्/पाल् + य)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; ‘पालनीयः/रक्षितव्यः/पाल्यः’ (अत्र: मान/सीमा-निर्देशे विशेषणम्)
लवानाम्of ‘lavas’ (a unit/portion measure)
लवानाम्:
TypeNoun
Rootलव
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-बहुवचन; लव-नामक-परिमाण/खण्डानाम्
गन्ध-भैषज्य-उशीर-ह्रीबेर-पिण्डालुक-आदीनाम्of perfumes, medicines, vetiver (uśīra), hṛībera, pīṇḍāluka, and similar items
गन्ध-भैषज्य-उशीर-ह्रीबेर-पिण्डालुक-आदीनाम्:
TypeNoun
Rootगन्ध; भैषज्य; उशीर; ह्रीबेर; पिण्डालुक; आदि
Formनपुंसक/पुं (समूह), षष्ठी-बहुवचन; गन्धानां भैषज्यानां उशीरस्य ह्रीबेरस्य पिण्डालुकस्य च आदीनां (तेषाम्)
P
pippalī
M
mṛdvīkā
I
ikṣu
Ś
śāka
H
harītakī
L
lava (salt)
U
uśīra
H
hrībera
P
piṇḍāluka

FAQs

To standardize enforceable cultivation limits tied to water infrastructure (channels, wells, lifting devices, embankments), reducing disputes and enabling planned allocation of irrigated land.

It treats farming as an administrable system: crop choice and placement are linked to measurable infrastructure-based boundaries, enabling supervision and accountability.