Sutra 22
Devanagari script
शस्त्रवर्मकवचलोहरथरत्नधान्यपशूनामन्यतममनिर्वाह्यं निर्वाहयतो यथावघुषितो दण्डः पण्यनाशश्च ॥ कZ_०२.२१.२२ ॥
Transliteration
śastravarmakavacaloharatharatnadhānyapaśūnām anyatamam anirvāhyaṃ nirvāhayato yathāvaghuṣito daṇḍaḥ paṇyanāśaś ca
Translation
اگر کوئی شخص بغیر اجازت ہتھیار، زرہ/کَوَچ، لوہا، رتھ، جواہرات، اناج یا مویشیوں میں سے کسی چیز کی نقل و حمل کرے تو اعلان کے مطابق سزا ہوگی اور مال ضبط/تلف (یعنی پَṇْیَناش: مال کا ضیاع) ہوگا۔
Word by Word
शस्त्रweapons
शस्त्र:
TypeNoun
Rootशस्त्र
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया बहुवचन (समाहार-गणना-प्रयोगः)
वर्मarmour (mail/coat of defence)
वर्म:
TypeNoun
Rootवर्मन्
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया बहुवचन (समाहार-गणना-प्रयोगः)
कवचprotective armour
कवच:
TypeNoun
Rootकवच
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया बहुवचन (समाहार-गणना-प्रयोगः)
लोहmetal/iron
लोह:
TypeNoun
Rootलोह
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया बहुवचन (समाहार-गणना-प्रयोगः)
रथchariots
रथ:
TypeNoun
Rootरथ
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया बहुवचन (समाहार-गणना-प्रयोगः)
रत्नgems/precious articles
रत्न:
TypeNoun
Rootरत्न
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया बहुवचन (समाहार-गणना-प्रयोगः)
धान्यgrain
धान्य:
TypeNoun
Rootधान्य
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया बहुवचन (समाहार-गणना-प्रयोगः)
पशुof cattle/livestock
पशु:
TypeNoun
Rootपशु
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी बहुवचन (पशूनाम्)
अन्यतमम्any one (of these)
अन्यतमम्:
TypePronoun/Adjective
Rootअन्यतम
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; विशेषणम् (…पशूनाम् इत्यादि-समूहात्)
अनिर्वाह्यम्not deliverable / not possible to supply
अनिर्वाह्यम्:
TypeParticiple (Gerundive/Kṛtya)
Rootनिर्वह् (निर्+वह्)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; न-प्रत्ययेन निषेधः; ‘निर्वाह्य’ = निर्वहणीय/सम्पादनीय
निर्वाहयतःof the person who supplies/fulfils (the delivery)
निर्वाहयतः:
TypeParticiple (Present Active)
Rootनिर्वह् (निर्+वह्)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी एकवचन; वर्तमानकृदन्त (शतृ) ‘निर्वाहयत्’—(तस्य) निर्वाहयतः = ‘of one who is supplying/fulfilling’
यथाas / according to
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
Formअव्यय; उपमान/प्रकारार्थे
अवघुषितःproclaimed/announced beforehand
अवघुषितः:
TypeParticiple (Past Passive)
Rootघुष् (अव+घुष्)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; ‘अवघुषित’ = घोषित/प्रख्यापित
दण्डःthe penalty (fine/punishment)
दण्डः:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
पण्यनाशःloss/forfeiture of the merchandise
पण्यनाशः:
TypeNoun
Rootपण्य + नाश
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; पण्यस्य नाशः
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
Entities Mentioned
Ś
śulkādhyakṣa (implied)A
antapāla (implied)T
traders/caravansFAQs
They are strategic commodities affecting security and subsistence; the state restricts movement to prevent arming rivals, hoarding, or destabilizing supply.
It signals a rule-of-law technique: penalties must be publicly notified to deter violations and reduce discretionary abuse by officials.