Sutra 39
छायायामष्टपौरुष्यामष्टादशभागश्छेदः षट्पौरुष्यां चतुर्दशभागः त्रिपौरुष्यामष्टभागः द्विपौरुष्यां षड्भागः पौरुष्यां चतुर्भागः अष्टाङ्गुलायां त्रयो दशभागाः चतुरङ्गुलायां त्रयोऽष्टभागाः अच्छायो मध्याह्न इति ॥ कZ_०२.२०.३९ ॥
chāyāyām aṣṭa-pauruṣyām aṣṭādaśa-bhāgaś chedaḥ ṣaṭ-pauruṣyāṃ caturdaśa-bhāgaḥ tri-pauruṣyām aṣṭa-bhāgaḥ dvi-pauruṣyāṃ ṣaḍ-bhāgaḥ pauruṣyāṃ catur-bhāgaḥ aṣṭāṅgulāyāṃ trayo daśa-bhāgāḥ caturaṅgulāyāṃ trayo ’ṣṭa-bhāgāḥ acchāyaḥ madhyāhna iti
سائے کی لمبائی کے مطابق: آٹھ پَورُش ہو تو کٹ آف 18 حصے؛ چھ پَورُش پر 14 حصے؛ تین پَورُش پر 8 حصے؛ دو پَورُش پر 6 حصے؛ ایک پَورُش پر 4 حصے؛ آٹھ اَنگُل پر 3/10 حصہ؛ چار اَنگُل پر 3/8 حصہ۔ جب سایہ نہ ہو تو وہ دوپہر ہے۔
FAQs
Redundancy and verification: shadow measurement works in the field without instruments and can cross-check clock time to deter tampering.
It provides an observable, dispute-resistant reference point for deadlines, court sessions, market regulation, and duty changes.