Sutra 23

Devanagari script

तासामर्धधरणावरं पलम् द्विपलावरमुत्तरलोहं षडङ्गुलावराश्चायामाः ॥ कZ_०२.१९.२३ ॥

Transliteration

tāsāmardhadharaṇāvaraṃ palam dvipalāvaramuttaralohaṃ ṣaḍaṅgulāvarāścāyāmāḥ

Translation

ان برتنوں کے لیے پَل کے پیمانے میں آدھے دھارَنِک کی کمی قابلِ قبول ہے؛ اُتّرلوہ کے پیمانے میں دو پَل کی کمی قابلِ قبول ہے؛ اور ان کی لمبائی میں چھ اَنگُل کی کمی قابلِ قبول ہے۔

Word by Word

• तासाम्: of those (items)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)
• Form: षष्ठी-बहुवचनम् (स्त्रीलिङ्गे)

• अर्ध-धरणा-वरम्: exceeding by half a dharaṇā
• Type: Adjective (measure-specification)
• Root: अर्ध (अव्यय/पूर्वपद) + धरणा (धृ) + वर (वृ/वृञ् ‘to choose’, here as suffixal ‘-vara’ = ‘exceeding by’)
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया-एकवचनम्; ‘वरम्’ = ‘अधिकम्/अतिरिक्तम्’ (exceeding by)

• पलम्: a pala (unit of weight)
• Type: Noun (measure)
• Root: पल (मान-शब्द)
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया-एकवचनम्

• द्वि-पल-वरम्: exceeding by two palas
• Type: Adjective (measure-specification)
• Root: द्वि (संख्या) + पल (मान) + वर (measure ‘exceeding by’)
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया-एकवचनम्; ‘वरम्’ = ‘अधिकम्’

• उत्तर-लोहम्: superior metal
• Type: Noun (technical material term)
• Root: उत्तर (विशेषण) + लोह (धातु/धातु-शब्द)
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया-एकवचनम्

• षड्-अङ्गुल-वराः: exceeding by six aṅgulas (finger-breadths)
• Type: Adjective (measure-specification)
• Root: षड् (संख्या) + अङ्गुल (मान) + वर (excess)
• Form: पुंलिङ्गे/स्त्रीलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम् (contextually agreeing with ‘आयामाः’); ‘वराः’ = ‘अधिकाः’

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम्

• आयामाः: lengths / longitudinal measures
• Type: Noun
• Root: आयाम (आ + यम्)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम्

Entities Mentioned

• dhāraṇika
• pala
• uttaraloha
• aṅgula

More Details

FAQs

What is the policy logic of specifying 'allowed deficiency' (avarā) values?

It converts enforcement from ad hoc judgment to rule-based inspection, enabling consistent penalties and reducing corruption or arbitrary harassment.