Sutra 46
Devanagari script
यद्द्विगुणवास्तुकानां वा रूपे सीसरूपं प्रक्षिप्याभ्यन्तरमवच्छिन्दन्ति तदवच्छेदनम् ॥ कZ_०२.१४.४६ ॥
Transliteration
yad dviguṇavāstukānāṃ vā rūpe sīsarūpaṃ prakṣipyābhyantaram avacchindanti tad avacchedanam
Translation
جب وہ (مرکّب/تہہ دار) اشیا کے بیرونی روپ میں سیسے جیسا بدل ڈال کر اندرونی مادّہ کاٹ کر نکال لیتے ہیں تو اسے اَوَچّھیدن (cutting-out) کہتے ہیں۔
Word by Word
यत्that which / whatever (the following act)
यत्:
TypePronoun
Rootयद्
Formसर्वनाम-प्रातिपदिक; नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया (संबन्ध-निर्देशक relative)
द्विगुण-वास्तुकानाम्of double-thickness structures/buildings
द्विगुण-वास्तुकानाम्:
TypeNoun
Rootवास्तुक
Formपुं/नपुंसक; बहुवचन; षष्ठी (genitive plural)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
रूपेin/with the form (appearance)
रूपे:
TypeNoun
Rootरूप
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; सप्तमी (locative)
सीसा-रूपम्a lead-like form / a piece resembling lead
सीसा-रूपम्:
TypeNoun
Rootसीसा
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (accusative)
प्रक्षिप्यhaving inserted / having thrown in
प्रक्षिप्य:
TypeVerb (Gerund)
Rootप्र-क्षिप्
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having inserted/put in’
अभ्यन्तरम्the interior / inside (part)
अभ्यन्तरम्:
TypeNoun/Adjective (used adverbially)
Rootअभ्यन्तर
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (accusative) — ‘the interior/inside’
अवच्छिन्दन्तिthey cut off / demarcate / mark off
अवच्छिन्दन्ति:
TypeVerb
Rootअव-छिद्
Formलट्; परस्मैपद; प्रथमपुरुष; बहुवचन
तत्that (act/result)
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (correlative)
अवच्छेदनम्(is called) demarcation / cutting off / marking off
अवच्छेदनम्:
TypeNoun (action noun)
Rootअव-छिद् (→ अवच्छेदन)
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा
Entities Mentioned
L
lead (sīsa)F
fraudulent artisan (implied)A
assayer/inspector (implied)FAQs
Visual conformity is not proof of value; the state must verify internal substance (weight, density, material tests) to prevent shell-and-core fraud.