Sutra 56
Devanagari script
प्रतिलेपिना रसेन द्विगुणाभ्यक्तं तपनीयं शुकपत्त्रवर्णं भवति ॥ कZ_०२.१३.५६ ॥
Transliteration
pratilepinā rasena dviguṇābhyaktaṃ tapanīyaṃ śukapattravarṇaṃ bhavati
Translation
جب تپنیہ (عمدہ) سونے پر پرت چڑھانے والے رس سے دو بار لیپ کیا جائے تو وہ طوطے کے پتے کے رنگ جیسا (چمکدار سبز مائل سنہرا) ہو جاتا ہے۔
Word by Word
प्रतिलेपिनाwith a coating/daubing agent
प्रतिलेपिना:
TypeNoun (agent/instrument)
Rootप्रतिलेपिन्
Formतृतीया-एकवचनम्; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (प्रयोगे साधारणतः पुं.); करण-कारकः (‘by/with a coating/daubing agent’)
रसेनwith (a) solution/extract
रसेन:
TypeNoun
Rootरस
Formतृतीया-एकवचनम्; पुंलिङ्गः; करण-कारकः
द्विगुणाभ्यक्तम्smeared/anointed twice (i.e., with a double coating)
द्विगुणाभ्यक्तम्:
TypeParticiple (verbal adjective)
Rootअभ्यञ्ज् (अभ्यक्त)
Formभूतकृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया-एकवचनम्; ‘smeared/anointed’—qualifies तपनीयम्
तपनीयम्gold
तपनीयम्:
TypeNoun/Adjective
Rootतपनीय
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-एकवचनम्; कर्तृ/विषयः (subject)
शुकपत्त्रवर्णम्having the color of a parrot’s feather
शुकपत्त्रवर्णम्:
TypeAdjective (compound)
Rootवर्ण
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-एकवचनम्; तपनीयम् इति पदस्य विशेषणम्
भवतिbecomes
भवति:
TypeVerb
Rootभू
Formलट्-लकारः; प्रथमपुरुषः; एकवचनम्; परस्मैपदम्
Entities Mentioned
T
tapanīya (fine gold)R
rasa (assay/plating solution)FAQs
It provides an observable standard for verifying refined gold, helping the state detect adulteration and protect revenue in bullion handling.