Sutra 46
Devanagari script
चतुर्भागसुवर्णं वा वालुकाहिङ्गुलुकस्य रसेन चूर्णेन वा वासयेत् ॥ कZ_०२.१३.४६ ॥
Transliteration
caturbhāgasuvarṇaṃ vā vālukāhiṅgulukasya rasena cūrṇena vā vāsayet
Translation
وہ سونے کے چوتھائی حصے کو والُکا-ہِنگُلُک کے رس یا اس کے سفوف سے بھگوئے/تر کرے۔
Word by Word
चतुर्भागसुवर्णम्a quarter-part of a suvarṇa (a specified weight/measure of gold)
चतुर्भागसुवर्णम्:
TypeNoun
Rootसुवर्ण
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; चतुर्भागस्य सुवर्णम् = सुवर्णस्य चतुर्थांशः (प्रमाणवाचक)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय (either/or)
वालुकाsand (as an ingredient/substance)
वालुका:
TypeNoun
Rootवालुका
Formस्त्रीलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा (विधेय/उपादानद्रव्य)
हिङ्गुलुकस्यof hiṅguluka (cinnabar)
हिङ्गुलुकस्य:
TypeNoun
Rootहिङ्गुलुक
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, षष्ठी
रसेनwith the juice/extract
रसेन:
TypeNoun
Rootरस
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, तृतीया (करण)
चूर्णेनwith powder
चूर्णेन:
TypeNoun
Rootचूर्ण
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, तृतीया (करण)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
वासयेत्should impregnate/steep/treat (it)
वासयेत्:
TypeVerb
Rootवास् (वासयति)
Formलोट्/विधिलिङ्-प्रयोगः (आज्ञा/विधि), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन; णिच् (causative) — ‘वासयति’ = सुगन्धित/रञ्जित/संस्कारितं करोति
Entities Mentioned
S
suvarṇa (gold)H
hiṅgula (cinnabar-like mineral)R
rasa (extract)C
cūrṇa (powder)FAQs
Because controlled treatments and recipes support consistent appearance/quality in state workshops and reduce fraud in trade, taxation, and minting.
It functions as a standardized operating procedure (SOP) for artisans under state supervision, enabling inspection and accountability.