Sutra 32

Devanagari script

विलवणमुत्तमं दण्डं दद्यादनिषृष्टोपजीवी चान्यत्र वानप्रस्थेभ्यः ॥ कZ_०२.१२.३२ ॥

Transliteration

vilavaṇam uttamaṃ daṇḍaṃ dadyāt aniṣṛṣṭa-upajīvī ca anyatra vānaprasthebhyaḥ

Translation

غیر مجاز نمک کی تجارت کرنے والا اعلیٰ ترین جرمانہ ادا کرے؛ اور اسی طرح بغیر اجازت ذریعۂ معاش اختیار کرنے والا بھی—سوائے وانپرسْتھوں کے۔

Word by Word

• वि-लवणम्: (a) special/particular ‘salt-related’ (fine/penalty)
• Type: Noun/Adjective
• Root: लवण
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; उपसर्गः वि- (विशेषेण/विरुद्धम्) + लवण (लवणयुक्त/लवणसम्बन्धि)

• उत्तमम्: highest; most severe
• Type: Adjective
• Root: उत्तम
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; विशेषणम् (दण्डम् इति)

• दण्डम्: punishment; fine
• Type: Noun
• Root: दण्ड
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; कर्मपदम्

• दद्यात्: should impose (a fine)
• Type: Verb
• Root: दा (दान)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘he should give/impose’

• अनिषृष्ट-उपजीवी: one who lives by dependence without authorization
• Type: Noun (agent)
• Root: उपजीविन्
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; अनिषृष्ट (न-निषृष्ट = not released/ not permitted/ not authorized) इति विशेषणेन उपजीवी (one who lives by/depends on)

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय

• अन्यत्र: except; otherwise than
• Type: Adverb
• Root: अन्यत्र
• Form: देश/अपवादवाचक अव्यय

• वा: or
• Type: Particle
• Root: वा
• Form: विकल्पार्थक अव्यय

• वानप्रस्थेभ्यः: from/except the vānaprasthas (forest-dwellers)
• Type: Noun
• Root: वानप्रस्थ
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी बहुवचन; अपादान/अपवाद-निर्देशः (from/except the vānaprasthas)

Entities Mentioned

• illegal salt traders
• aniṣṛṣṭopajīvī (unauthorized livelihood)
• vānaprasthas

More Details

FAQs

What policy logic is served by an exemption for vānaprasthas?

It preserves social-religious protections for ascetic forest life while keeping strict deterrence against commercial profiteering.