Sutra 30

Devanagari script

दत्तभागविभागस्य विक्रयः पञ्चकं शतं व्याजीं रूपं रूपिकं च ॥ कZ_०२.१२.३० ॥

Transliteration

datta-bhāga-vibhāgasya vikrayaḥ pañcakaṃ śataṃ vyājīṃ rūpaṃ rūpikaṃ ca

Translation

مقررہ حصوں کی تقسیم کے بعد نمک (یا نمک کے حصص) کی فروخت پر فی سو پانچ ‘ویاجی’ محصول لیا جائے، اور ساتھ ‘روپ’ اور ‘روپک’ کے چارج بھی۔

Word by Word

• दत्त: given; transferred (as a gift/assignment)
• Type: Participle (Kṛdanta) used adjectivally
• Root: √दा (दाने)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), प्रथमा/द्वितीया एकवचनम् नपुंसकलिङ्गम् (विशेषणरूपेण)

• भाग: share; portion
• Type: Noun
• Root: भाग
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी एकवचनम् (दत्तभाग- इत्यत्र पूर्वपद)

• विभागस्य: of the partition; of the division
• Type: Noun
• Root: वि + √भज (विभागे) / विभाग
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी एकवचनम्

• विक्रयः: sale
• Type: Noun
• Root: वि + √क्री (क्रये) / विक्रय
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचनम्

• पञ्चकम्: five (a set/amount of five)
• Type: Noun (numeral-derivative)
• Root: पञ्चक
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचनम् (परिमाणवाचक)

• शतम्: a hundred
• Type: Noun (numeral)
• Root: शत
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचनम् (परिमाणवाचक)

• व्याजीम्: vyājī (a specified charge/levy)
• Type: Noun
• Root: व्याजी
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया एकवचनम्

• रूपम्: rūpa (a coin/monetary unit)
• Type: Noun
• Root: रूप
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचनम्

• रूपिकम्: rūpika (a coin/denomination)
• Type: Noun
• Root: रूपिक
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचनम्

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय

Entities Mentioned

• salt superintendent
• licensed sellers/buyers

More Details

FAQs

What does taxing the ‘post-division sale’ achieve?

It prevents revenue loss when allotments are resold and keeps secondary markets within the fiscal net.