Sutra 9
Devanagari script
अर्थपदाक्षराणामन्यूनातिरिक्तता हेतूदाहरणदृष्टान्तैरर्थोपवर्णनाश्रान्तपदतेति परिपूर्णता ॥ कZ_०२.१०.०९ ॥
Transliteration
arthapadākṣarāṇām anyūnātiriktatā hetūdāharaṇadṛṣṭāntair arthopavarṇanā aśrāntapadatā iti paripūrṇatā
Translation
‘کمال/تکمیل’ سے مراد ہے—معنی، الفاظ اور حروف میں نہ کمی نہ زیادتی؛ دلائل، مثالوں اور نظیروں سے مقصود معنی کی توضیح؛ اور تھکا دینے والی عبارت سے پرہیز۔
Word by Word
अर्थmeaning, sense, intended purport
अर्थ:
TypeNoun
Rootअर्थ
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद-रूपेण)
पदword, term
पद:
TypeNoun
Rootपद
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद-रूपेण)
अक्षरsyllables/letters
अक्षर:
TypeNoun
Rootअक्षर
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी बहुवचन (समासान्त-रूपेण: -आणाम्)
अन्यूनnot deficient, not too little
अन्यून:
TypeAdjective
Rootन्यून
Formनञ्-समास (अ-न्यून); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा एकवचन (समासपूर्वपद-रूपेण)
अतिरिक्तताexcessiveness; being more than necessary
अतिरिक्तता:
TypeNoun
Rootअतिरिक्तता
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
हेतुreasons, grounds
हेतु:
TypeNoun
Rootहेतु
Formपुंलिङ्ग; तृतीया बहुवचन (समासपूर्वपद-रूपेण)
उदाहरणexamples, illustrations
उदाहरण:
TypeNoun
Rootउदाहरण
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया बहुवचन (समासपूर्वपद-रूपेण)
दृष्टान्तinstances, precedents
दृष्टान्त:
TypeNoun
Rootदृष्टान्त
Formपुंलिङ्ग; तृतीया बहुवचन (समासपूर्वपद-रूपेण)
अर्थthe meaning/purport (to be explained)
अर्थ:
TypeNoun
Rootअर्थ
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद-रूपेण)
उपवर्णनexplanation, detailed description
उपवर्णन:
TypeNoun
Rootउपवर्णन
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी एकवचन (समासपूर्वपद-रूपेण)
अश्रान्तnot tiring; not wearisome
अश्रान्त:
TypeAdjective
Rootश्रान्त
Formनञ्-समास (अ-श्रान्त); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा एकवचन (समासपूर्वपद-रूपेण)
पदताquality of wording/diction
पदता:
TypeNoun
Rootपदता
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन (समासपूर्वपद-रूपेण)
इतिthus; (so defined as)
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formनिपात; उद्धरण/समाप्त्यर्थक
परिपूर्णताcompleteness (as a quality of composition)
परिपूर्णता:
TypeNoun
Rootपरिपूर्णता
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
Entities Mentioned
H
hetu (reasons)U
udāharaṇa (examples)D
dṛṣṭānta (illustrations)FAQs
It demands sufficient justification (reasons/examples) while forbidding both omissions and needless expansion—aiming for implementable precision.