Sutra 73

Devanagari script

गुरुलाघवयोगाच्चापदां नियोगविकल्पसमुच्चया भवन्ति ॥ कZ_०९.७.७३ ॥

Transliteration

gurulāghavayogāccāpadāṃ niyogavikalpasamuccayā bhavanti

Translation

حالات کی گراں قدری (شدّت) اور ہلکاپن (آسانی) کے مطابق، بحرانوں میں (i) نِیوگ (متعین حکم)، (ii) وِکلپ (اختیاری انتخاب)، یا (iii) تدابیر کا مجموعہ درکار ہوتا ہے۔

Word by Word

• गुरु-लाघव-योगात्: from the consideration/combination of heaviness and lightness (i.e., relative severity)
• Type: Noun
• Root: योग
• Form: पुंलिङ्ग; पञ्चमी एकवचन; हेतौ/कारणे (योगात् = कारणात्) ; समासपद: गुरु + लाघव + योग

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय

• आपदाम्: of calamities / crises
• Type: Noun
• Root: आपद्
• Form: स्त्रीलिङ्ग; षष्ठी बहुवचन (सम्बन्ध)

• नियोग-विकल्प-समुच्चयाः: combinations (aggregates) of injunctions and alternatives
• Type: Noun
• Root: समुच्चय
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन; समासपद: नियोग + विकल्प + समुच्चय; कर्तृपद (भवन्ति के साथ)

• भवन्ति: come to be / arise / are possible
• Type: Verb
• Root: भू
• Form: लट् लकार; प्रथमपुरुष; बहुवचन; परस्मैपद

Entities Mentioned

• āpada (crisis)
• niyoga
• vikalpa
• samuccaya

More Details

FAQs

How does 'guru-lāghava' function as a policy criterion?

It signals that the severity/complexity of a crisis determines whether one must use a single mandated tool, may choose among tools, or should combine multiple tools.