Sutra 69

Devanagari script

एषानुलोमा विपर्यये प्रतिलोमा ॥ कZ_०९.७.६९ ॥

Transliteration

eṣānulomā viparyaye pratilomā

Translation

یہ (تدابیر) انولوم ترتیب میں ہیں؛ الٹی صورت میں پرتیلوم ترتیب میں۔

Word by Word

• एषा: this (rule/arrangement)
• Type: Pronoun
• Root: एतद्
• Form: सर्वनाम-प्रातिपदिक; स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन

• अनुलोमा: anuloma (in the direct/regular order)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: अनुलोम
• Form: विशेषण; स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; एषा इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• विपर्यये: in the reverse case / when reversed
• Type: Noun
• Root: विपर्यय
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी एकवचन; अधिकरणे (in the case of reversal)

• प्रतिलोमा: pratiloma (in the opposite/irregular order)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: प्रतिलोम
• Form: विशेषण; स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; (एषा ... प्रतिलोमा) इति अवशिष्ट-सम्बन्धः

Entities Mentioned

• upāya (means of policy)

More Details

FAQs

What is meant by anuloma and pratiloma here?

Anuloma is applying the means in a standard progression; pratiloma is applying them in the opposite progression when circumstances require reversal.