Sutra 26
Devanagari script
शौचसामर्थ्यापदेशेन व्यसनाभ्युदयावेक्षणेन वा प्रतिपूजनमिति दानम् ॥ कZ_०९.५.२६ ॥
Transliteration
śaucasāmarthyāpadeśena vyasanābhyudayāvekṣaṇena vā pratipūjanam iti dānam
Translation
‘دان’ (ترغیب/لالچ) یہ ہے کہ جوابی تحفے دے کر کسی کو اپنے حق میں کیا جائے—یا اپنی پاکیزگی اور صلاحیت کا حوالہ دے کر، یا ان کی مصیبت اور ترقی کے امکانات کو دیکھ کر (اس سے فائدہ اٹھا کر)۔
Word by Word
शौचpurity, cleanliness (esp. ritual/physical purity)
शौच:
TypeNoun
Rootशुच्
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)
सामर्थ्यcapacity, ability, competence
सामर्थ्य:
TypeNoun
Rootसमर्थ
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)
अपदेशेनby (the) pretext/plea (of)
अपदेशेन:
TypeNoun
Rootअपदिश्
Formपुंलिङ्ग; तृतीया एकवचन; करण/हेतु-अर्थे
व्यसनmisfortune, distress, calamity
व्यसन:
TypeNoun
Rootव्यस्/व्यसन
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)
अभ्युदयprosperity, rise, success
अभ्युदय:
TypeNoun
Rootअभि-उद्-इ
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)
अवेक्षणेनby observing/considering, by inspection
अवेक्षणेन:
TypeNoun
Rootअव-ईक्ष्
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया एकवचन; करण/हेतु-अर्थे
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
प्रतिपूजनम्reciprocal honoring; return of respect/hospitality
प्रतिपूजनम्:
TypeNoun
Rootप्रति-पूज्
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
इतिthus; so (as defined)
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formइत्यर्थे अव्यय; उद्धरण/परिभाषा-समाप्ति सूचक
दानम्a gift; giving (donation)
दानम्:
TypeNoun
Rootदा
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
Entities Mentioned
T
targets of inducement (officials/actors)K
king (implied)FAQs
Dāna is reciprocal honoring through gifts/benefits, guided either by projecting one’s probity and capacity or by strategically reading the target’s vulnerabilities and ambitions.
It is intelligence-led persuasion: map a person’s pressures and aspirations to tailor inducements that reliably shift their loyalty or cooperation.