Sutra 15
Devanagari script
नित्यानन्तरं क्षिप्रोत्थायि वश्यं व भृतबलं श्रेणीबलाच्छ्रेयः ॥ कZ_०९.२.१५ ॥
Transliteration
nityānantaraṃ kṣiprotthāyi vaśyaṃ ca bhṛta-balaṃ śreṇī-balāc chreyaḥ |
Translation
بھرت (تنخواہ دار/کرائے کی) فوج شریṇی (گلڈ) فوج سے بہتر ہے، کیونکہ اسے مسلسل تیار رکھا جا سکتا ہے، جلدی کھڑا کیا جا سکتا ہے اور وہ زیادہ قابو میں رہتی ہے۔
Word by Word
नित्यconstant, regular; always
नित्य:
TypeAdjective
Rootनित्य
Formप्रातिपदिक; विशेषण; (प्रायः) नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे एकवचनं—अव्ययीभाववत् प्रयोगः ‘नित्य(म्)’ = सदा
अनन्तरम्immediately, without interval
अनन्तरम्:
TypeAdverb (from adjective)
Rootअनन्तर
Formअव्यय; क्रियाविशेषण—‘तत्क्षणानन्तरम्/तुरन्तम्’
क्षिप्रquickly
क्षिप्र:
TypeAdverb (from adjective)
Rootक्षिप्र
Formअव्ययवत् क्रियाविशेषण—शीघ्रम्
उत्थायिprompt to rise/act; quick to get up (ready immediately)
उत्थायि:
TypeAdjective/Participle
Rootउत्-स्था
Formकृदन्त; ‘उत्थायिन्’ (उत्+स्था + इन्); विशेषण; प्रथमा एकवचनं (नपुंसक/पुं) — ‘शीघ्रोत्थायि’ = शीघ्रमुत्थायि/शीघ्रमुत्थानशीलम्
वश्यम्obedient, controllable
वश्यम्:
TypeAdjective (used substantively)
Rootवश्य
Formविशेषण; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन—‘वश्यम्’ = वशीकरणीयम्/आज्ञापालकं (बलम्)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formअव्यय; विकल्पार्थक—‘or/and also’
भृतबलम्hired force; mercenary troops
भृतबलम्:
TypeNoun
Rootभृत-बल
Formसमास; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘भृत’ = भृतक/वेतनभृत (hired) + ‘बल’ = सेना
श्रेणीबलात्from/than guild troops
श्रेणीबलात्:
TypeNoun
Rootश्रेणी-बल
Formसमास; नपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी एकवचन—‘श्रेण्याः बलम्’ (guild/corporate troops) तस्मात्
श्रेयःbetter; preferable; superior
श्रेयः:
TypeNoun
Rootश्रेयस्
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; तुलनार्थे—‘better/superior’
Entities Mentioned
B
bhṛta-bala (hired troops)Ś
śreṇī-bala (guild troops)FAQs
Guild troops answer to corporate leadership and collective interests; their compliance can become conditional, negotiated, or oriented to guild gain rather than state strategy.