Sutra 16
Devanagari script
एवमुत्साहप्रभावमन्त्रशक्तीनामुत्तरोत्तराधिकोऽतिसंधत्ते ॥ कZ_०९.१.१६ ॥
Transliteration
evam utsāha-prabhāva-mantraśaktīnām uttarottarādhiko ’tisaṃdhatte
Translation
یوں مخالف کو زیر کرنے میں اقدام (اُتساہ)، مؤثر قوت (پربھاو) اور منتراشکتی (تدبیری مشورہ)—ان میں ہر بعد والی چیز پچھلی سے بتدریج زیادہ برتر ہے۔
Word by Word
एवम्thus; in this manner
एवम्:
TypeParticle
Rootएवम्
Formअव्यय (प्रकार/रीति-वाचक)
उत्साहenergy; initiative; enterprise
उत्साह:
TypeNoun
Rootउत्साह
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया/सम्बोधन एकवचन (समासपूर्वपद)
प्रभावpower; influence; might
प्रभाव:
TypeNoun
Rootप्रभाव
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया/सम्बोधन एकवचन (समासपूर्वपद)
मन्त्रcounsel; policy; strategic deliberation
मन्त्र:
TypeNoun
Rootमन्त्र
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया/सम्बोधन एकवचन (समासपूर्वपद)
शक्तीनाम्of the powers/strengths
शक्तीनाम्:
TypeNoun
Rootशक्ति
Formस्त्रीलिङ्ग; षष्ठी बहुवचन
उत्तरsubsequent; following
उत्तर:
TypeAdjective (used in compound)
Rootउत्तर
Formनपुंसकलिङ्ग; अव्ययीभाव-प्रयोगे (उत्तर-उत्तर = each succeeding)
उत्तरsubsequent; following
उत्तर:
TypeAdjective (used in compound)
Rootउत्तर
Formनपुंसकलिङ्ग; अव्ययीभाव-प्रयोगे (उत्तर-उत्तर = each succeeding)
अधिकःgreater; superior; exceeding
अधिकः:
TypeAdjective
Rootअधिक
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन (समासान्त/विशेषणरूपेण)
अतिसंधत्तेsurpasses; exceeds; overmatches
अतिसंधत्ते:
TypeVerb
Rootअति-सम्-धा
Formलट् (वर्तमान); आत्मनेपद; प्रथमपुरुष एकवचन
Entities Mentioned
K
king (implicit)O
opponent (implicit)FAQs
Mantraśakti (strategy/counsel) outranks prabhāva (effective power), which outranks utsāha (initiative/energy).
Invest first in high-quality counsel, intelligence, and planning institutions; next in enforceable capacity; and finally in mobilizing zeal—so effort is guided and power is used efficiently.