Shloka 22

पुनर्जन्म-दैत्यावतार-यादववंशमहिमा

Rebirth, Daitya Incarnations, and the Glory of the Yādava/Vṛṣṇi Line

Devanagari script

संख्यानं यादवानां कः करिष्यति महात्मनाम् यत्रायुतानाम् अयुतं लक्षेणास्ते सदाहुकः

Transliteration

saṃkhyānaṃ yādavānāṃ kaḥ kariṣyati mahātmanām yatrāyutānām ayutaṃ lakṣeṇāste sadāhukaḥ

Translation

Sino ang makabibilang sa mga Yādava na dakila ang loob? Sapagkat sa angkang iyon, sa paligid ni Sātyaki na inapo ni Ahuka, nakatindig ang sampu-sampung libo, at laging may sandaanlibo pang kasama.

Word by Word

• संख्यानम्: counting/enumeration
• संख्यानम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: संख्यान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• यादवानाम्: of the Yādavas
• यादवानाम्: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: यादव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन

• कः: who
• कः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम

• करिष्यति: will do/make
• करिष्यति: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future/भविष्यत्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• महात्मनाम्: of the great-souled
• महात्मनाम्: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: महात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन

• यत्र: where
• यत्र: अधिकरण (Locative sense)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (relative adverb: where)

• अयुतानाम्: of ten-thousands
• अयुतानाम्: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: अयुत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; संख्या-वाचक

• अयुतम्: a ten-thousand
• अयुतम्: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अयुत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (here as subject of अस्ते)

• लक्षेण: by a lakh (100,000)
• लक्षेण: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: लक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; संख्या-वाचक

• आस्ते: exists/stands
• आस्ते: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: आस् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• सदा: always
• सदा: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb: always)

• आहुकः: Āhuka (name)
• आहुकः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आहुक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेष-नाम/उपाधि

Speaker

Sage Parāśara (narrating to Maitreya)

Dynasty & Genealogy

Vamsha: Chandra

Key Kings: Sātyaki, Ahuka

Vaishnava Theology

Vishnu Form: Krishna

Characters & Entities

• Ahuka

FAQs

What is the significance of the Yādavas’ immense numbers in the Vishnu Purana?

It emphasizes the extraordinary expansion and power of the Yādava clans, presenting their dynasty as a major force in the Purāṇic historical world and a key setting for Vishnu’s earthly līlā.

How does Sage Parāśara explain the Yādava lineage to Maitreya here?

By shifting from mere names to magnitude—Parāśara underscores that the genealogy is not only a list of ancestors but a living, populous confederation descending through figures like Ahuka.

What is the theological importance of Lord Vishnu in this dynastic context?

Even when Vishnu is not named in the verse, the Purāṇa’s dynastic narration functions as sacred history—royal lineages and their rise are implicitly situated within Vishnu’s supreme governance of dharma and the world-order.